Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 2, Shloka 56

लङ्कादर्शनं तथा रात्रौ सूक्ष्मरूपेण प्रवेशोपायचिन्तनम्

Vision of Lanka and Strategy for Nocturnal Entry

Devanagari script

स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम्।यशस्विनीं रावणबाहुपालितां क्षपाचरैर्भीमबलैः समावृताम्।।।।

Transliteration

sa pāṇḍurāviddhavimānamālinīṃ mahārhajāmbūnadajālato raṇām | yaśasvinīṃ rāvaṇabāhupālitāṃ kṣapācarair bhīmabalaiḥ samāvṛtām ||

Translation

ورأى تلك المدينةَ ذاتَ الذِّكر: مُتوَّجةً بسلاسلَ من فيماناتٍ شامخةٍ شاحبةِ البهاء، وبطُرُناتٍ نفيسةٍ وشبكاتٍ من ذهب؛ تحت سطوةِ ذراعَي رافانا، ومحاطةً بعفاريتَ ليليةٍ رهيبةِ القوّة.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• पाण्डुर-अविद्ध-विमान-मालिनीम्: having a garland of pale/white mansions
• पाण्डुर-अविद्ध-विमान-मालिनीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पाण्डुर (प्रातिपदिक) + अविद्ध (कृदन्त, √व्यध् धातु; 'अविद्ध' = 'विद्ध/आविद्ध' sense 'pierced/marked') + विमान (प्रातिपदिक) + मालिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; बहुव्रीहि-विशेषणम् (सा नगरी) यस्याः विमानानां माला पाण्डुराविद्धा इव

• महार्ह-जाम्बूनद-जाल-तोरणाम्: having precious Jambunada-gold lattice-archways
• महार्ह-जाम्बूनद-जाल-तोरणाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महार्ह (प्रातिपदिक) + जाम्बूनद (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक) + तोरण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; बहुव्रीहि-विशेषणम् (सा नगरी) यस्याः तोरणाणि जाम्बूनद-जालैः महार्हैः युक्तानि

• यशस्विनीम्: famed
• यशस्विनीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यशस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (नगरी)

• रावण-बाहु-पालिताम्: protected/ruled by Ravana's arms
• रावण-बाहु-पालिताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रावण (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक) + पालित (कृदन्त, √पाल् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कृदन्त-विशेषण (क्त) = 'पालिता'

• क्षपा-चरैः: by night-roamers (demons)
• क्षपा-चरैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: क्षपा (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; 'क्षपाचर' = रात्रौ चरन्ति (night-wanderers)

• भीम-बलैः: of terrible strength
• भीम-बलैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; बहुव्रीहि-विशेषणम् क्षपाचरैः इत्यस्य (ये भीमं बलं यस्य)

• समावृताम्: surrounded
• समावृताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कृदन्त-विशेषण (क्त)

Context

He found that famed place with a garland of tall, white mansions, conspicuous with archways latticed with gold strings, protected by mighty Ravana and surrounded by terrific demons.

Characters & Entities

• Hanuman
• Lanka
• Ravana

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse highlights the ethical tension between power and righteousness: Ravana’s rule is mighty and well-defended, yet the Ramayana implies that strength without dharma becomes a fortress for wrongdoing.

What is the narrative situation?

Hanuman surveys Lanka’s architecture and defenses, noting its wealth, fame, and heavy demon-guarding under Ravana.

Which character virtue is emphasized?

Courage with prudence: Hanuman assesses the adversary’s strength realistically, a key virtue for dharmic success.