Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

पूर्वदिशि सीतामार्गण-नियोगः

Deployment to the Eastern Quarter for the Search of Sita

पूर्वस्यां दिशि निर्माणं कृतं तत् त्रिदशेश्वरैः।।4.40.53।।ततः परं हेममय श्श्रीमानुदयपर्वतः।तस्य कोटिर्दिवं स्पृष्ट्वा शतयोजनमायता।।4.40.54।।जातरूपमयी दिव्या विराजति सवेदिका।

pūrvasyāṃ diśi nirmāṇaṃ kṛtaṃ tat tridaśeśvaraiḥ | tataḥ paraṃ hemamayaḥ śrīmān udayaparvataḥ | tasya koṭir divaṃ spṛṣṭvā śatayojanam āyatā | jātarūpamayī divyā virājati savedikā ||

في الجهة الشرقية أُقيم ذلك الترتيب على يد سادة الآلهة. ومن بعده يقوم جبل أودايا البهيّ المصنوع من الذهب؛ قمّتُه الممتدّة مئةَ يوجانا تمسّ السماء، وعلى ذروته يلمع مذبحٌ إلهيّ من الذهب.

सालैःwith sāla trees
सालैः:
करण (Karaṇa/means)
TypeNoun
Rootसाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (instr pl)
तालैःwith palmyra trees
तालैः:
करण (Karaṇa/means)
TypeNoun
Rootताल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तमालैःwith tamāla trees
तमालैः:
करण (Karaṇa/means)
TypeNoun
Rootतमाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
कर्णिकारैःwith karṇikāra trees
कर्णिकारैः:
करण (Karaṇa/means)
TypeNoun
Rootकर्णिकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
पुष्पितैःflowering
पुष्पितैः:
करण (Karaṇa qualifier)
TypeAdjective
Rootपुष्पित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (to the trees)
जातरूपमयैःgolden
जातरूपमयैः:
करण (Karaṇa qualifier)
TypeAdjective
Rootजातरूप-मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (मयट्-प्रत्ययार्थ: जातरूपेण मयः); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
दिव्यैःdivine
दिव्यैः:
करण (Karaṇa qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
शोभतेshines; is splendid
शोभते:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Rootशुभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम
सूर्यसन्निभैःsun-like
सूर्यसन्निभैः:
करण (Karaṇa qualifier)
TypeAdjective
Rootसूर्य-सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (उपमान-तत्पुरुष: सूर्यवत् सन्निभः); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण

'High-souled Ananta's flag is a three-headed golden palm tree shining on an altar on top of the mountain.

P
Pūrvā diś (East)
V
Vedikā (altar)

FAQs

Dharma is alignment with cosmic order: the east, sunrise, and divine स्थापना (establishment) evoke a universe structured by law and rightful placement.

Sugriva maps the eastern marvels and sacred constructions that the searchers may encounter on their route.

Orderliness and faith—seeing the world as intelligible and duty as coordinated with higher order.