Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

अथवा धारयिष्यामि क्रोधमद्य निशामिमाम्।गृह्यतामुदयस्स्वैरं कामभोगेषु वानर4.11.33।।

athavā dhārayiṣyāmi krodham adya niśām imām |

gṛhyatām udayaḥ svairaṃ kāmabhogeṣu vānara ||

وإلا، فسأكبح جماح غضبي لهذه الليلة. خذ راحتك حتى شروق الشمس، أيها القرد، وتمتع بملذاتك بحرية.

अथवाor else
अथवा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or else)
धारयिष्यामिI will restrain/hold
धारयिष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचनम्, परस्मैपदम्
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
निशाम्night
निशाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्; काल-परिमाण (for the night)
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (निशाम्)
गृह्यताम्let (it) be taken / take
गृह्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; आज्ञार्थे/अनुज्ञार्थे (let it be taken/accepted)
उदयःmorning / dawn
उदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्; कर्तृपदम् (of implied 'be taken')
स्वैरम्freely
स्वैरम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वैर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (freely/at leisure)
काम-भोगेषुin sensual enjoyments
काम-भोगेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + भोग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कामानां भोगाः); पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) बहुवचनम्
वानरO monkey
वानर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचनम्

'O monkey! I will restrain my anger tonight and give you time for your indulgence in sensual pleasures till morning.

D
Dundubhi
V
Vali

FAQs

Even in hostility, a code of fairness can appear: granting time before combat implies an expectation of an equal, conscious fight rather than sudden harm.

Dundubhi proposes delaying the fight until morning, claiming he will restrain his anger through the night.

Self-control is claimed (restraint of anger), though it is expressed with taunting permission to indulge—showing a mix of discipline and arrogance.