Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

भरतागमनशङ्कानिवारणम् / Dispelling Suspicion about Bharata’s Arrival

Chitrakuta Encampment

कथं नु पुत्राः पितरं हन्युः कस्यां चिदापदि।भ्राता वा भ्रातरं हन्यात्सौमित्रे प्राणमात्मनः।।।।

kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃ cid āpadi | bhrātā vā bhrātaraṃ hanyāt saumitre prāṇam ātmanaḥ ||

في أيّ نازلةٍ كانت، يا ساوميتري، كيف يقتل الأبناءُ أباهم؟ أو كيف يقتل الأخُ أخاه، وهو أعزّ عليه من حياته؟

kathamhow
katham:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
nuindeed/ever (emphatic)
nu:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootnu (अव्यय)
Formनिपात (particle), प्रश्न/संशयवर्धक
putrāḥsons
putrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन (Nominative plural)
pitaramfather
pitaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative singular)
hanyuḥmight kill
hanyuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
kasyāmin which
kasyām:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeAdjective
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण (interrogative); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Locative singular)
citany (at all)
cit:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootcit (अव्यय)
Formनिपात (particle) 'any/ever' (indefinitizing)
āpadiin calamity
āpadi:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootāpad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Locative singular)
bhrātāa brother
bhrātā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nominative singular)
or
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formसमुच्चय/विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive conjunction: or)
bhrātaram(his) brother
bhrātaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative singular)
hanyātmight kill
hanyāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saumitreO Saumitra (Lakshmana)
saumitre:
Sambodhana (सम्बोधनम्)
TypeNoun
Rootsaumitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन (Vocative singular)
prāṇamlife
prāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative singular)
ātmanaḥof himself
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Genitive singular)

If you are saying all these words only for the sake of the kingdom, then I shall ask Bharata when I see him to offer this kingdom to you.

R
Rama
L
Lakshmana (Saumitrī)
B
Bharata (implied by context of brotherhood)
F
father (Dasharatha, implied)

FAQs

Dharma upholds the sanctity of family bonds: patricide and fratricide are portrayed as almost unthinkable, even in crisis.

Rama argues against Lakshmana’s fear-driven assumptions, stressing that close kin do not turn murderous in righteous families.

Rama’s commitment to maryādā (moral boundaries) and faith in familial righteousness.