Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

भरद्वाजाश्रमे भरतसैन्यस्य दिव्यात्मिथ्यम् / Divine Hospitality to Bharata’s Army at Bharadvaja’s Hermitage

तस्मिन्बिल्वाः कपित्थाश्च पनसा बीजपूरकाः।आमलक्यो बभूवुश्च चूताश्च फलभूषणाः।।।।

tasmin bilvāḥ kapitthāś ca panasā bījapūrakāḥ |

āmalakyo babhūvuś ca cūtāś ca phalabhūṣaṇāḥ ||

وهناك نبتت أشجارٌ مثقلةٌ بالثمار—البِلفا، والكَبيتثا، والجاك فروت، والبيجابورَكا (الأترج)، والآمَلكي، والمانجو—كأن الثمارَ حُلِيٌّ تتزين بها.

तस्मिन्there
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; locative ‘there/in that place’
बिल्वाःbilva trees
बिल्वाः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootबिल्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject (one item in list)
कपित्थाःwood-apple trees
कपित्थाः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपित्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
पनसाःjackfruit trees
पनसाः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootपनस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject
बीजपूरकाःcitron trees
बीजपूरकाः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootबीजपूरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject
आमलक्यःemblic (āmalakī) trees
आमलक्यः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootआमलकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject
बभूवुःcame to be, arose
बभूवुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
चूताःmango trees
चूताः:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootचूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; subject
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
फलभूषणाःadorned with fruits
फलभूषणाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootफल (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (‘फलैः भूषणम्’/‘फलभूषण’ = fruit-adorned); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; qualifies (trees listed, esp. cūtāḥ)

There the best of fruitbearing trees like bilva trees, woodapple trees, citrons, emblic myrobalan trees and mango trees laden with fruits sprang up.

B
Bilva
P
Panasa (jackfruit)
C
Cūta (mango)

FAQs

Dharma as generosity and nourishment: the environment provides abundance to support guests without scarcity or conflict.

As part of the wondrous preparations, fruit-bearing trees appear to provide sustenance for Bharata’s large retinue.

Care for dependents and guests—ensuring provision (poshana) in a righteous manner.