Shloka 6

गुहस्य वचनं श्रुत्वा तत्तु स्नेहादुदीरितम्।रामस्यानुवशो वाक्यं भरतोऽपीदमब्रवीत्।।।।

guhasya vacanaṃ śrutvā tat tu snehād udīritam | rāmasyānuvaśo vākyaṃ bharato 'pīdam abravīt ||

فلما سمع بهاراتا كلام غُها المنبعث من المودّة، وهو المطيع لأمر راما على الدوام، أجاب بهذه الكلمات.

guhasyaof Guha
guhasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootguha (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Gen/6th), Ekavacana
vacanamwords / speech
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदik)
FormNapuṃsaka, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
FormKtvā-anta (absolutive): 'having heard'
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदik)
FormSarvanāma; Napuṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; refers to 'vacanam'
tuindeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle
snehātout of affection
snehāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootsneha (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Pañcamī (Abl/5th), Ekavacana
udīritamuttered
udīritam:
Kriyā-viśeṣaṇa (भाव)
TypeAdjective
Rootud-√īr (धातु)
FormKta (past passive participle), Napuṃsaka, Prathamā (Nom/1st), Ekavacana; predicate of 'tat'
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (Gen/6th), Ekavacana
anuvaśaḥobedient
anuvaśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanuvaśa (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom/1st), Ekavacana; 'obedient/submissive' (to Rama)
vākyamspeech / words
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदik)
FormNapuṃsaka, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana; object of 'abravīt'
bharataḥBharata
bharataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom/1st), Ekavacana
apialso
api:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle: 'also'
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदik)
FormSarvanāma; Napuṃsaka, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana; apposition to 'vākyam'
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
FormLuṅ-lakāra (Aorist), Parasmaipada; Prathama-puruṣa, Ekavacana

Approaching the hermitage of Bharadwaja, the eminent brahmin and official priest of the gods, Bharata saw the delightful huts and trees of the charming great forest.ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে অযোধ্যাকাণ্ডে একোননবতিতমস্সর্গঃ৷৷Thus ends the eightyninth sarga in Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

G
Guha
B
Bharata
R
Rāma

FAQs

Dharma is framed as alignment with the righteous person: Bharata’s identity is defined by fidelity to Rāma’s rightful path and commands.

After Guha’s courteous inquiry, the narration introduces Bharata’s response and highlights his devotion to Rāma.

Bharata’s loyalty and disciplined submission to Rāma’s moral authority.