Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

यौवराज्याभिषेक-उपकल्पनम्

Preparations for Rama’s Installation as Yuvaraja

गन्धर्वराजप्रतिमं लोके विख्यातपौरुषम्।।।।दीर्घबाहुं महासत्त्वं मत्तमातङ्गगामिनम्।चन्द्रकान्ताननं राममतीव प्रियदर्शनम्।।।।रूपौदार्यगुणैः पुंसां दृष्टिचित्तापहारिणम्।घर्माभितप्ताः पर्जन्यं ह्लादयन्तमिव प्रजाः।।।।न ततर्प समायान्तं पश्यमानो नराधिपः।

gandharvarāja-pratimaṃ loke vikhyāta-pauruṣam | dīrgha-bāhuṃ mahā-sattvaṃ matta-mātaṅga-gāminam | candrakānta-ānanaṃ rāmam atīva priya-darśanam | rūpa-audārya-guṇaiḥ puṃsāṃ dṛṣṭi-citta-apahāriṇam | gharmābhitaptāḥ parjanyaṃ hlādayantam iva prajāḥ | na tatarpa samāyāntaṃ paśyamāno narādhipaḥ ||

كان راما كأنه صورةُ ملك الغندرفا، مشهورًا في العالم ببأسه: طويلَ الذراعين، عظيمَ الهمة، يمشي مشيةَ الفيلِ السكران المهيبة؛ ووجهُه كحجر القمر، بالغُ الحسن، شديدُ الإيناس للنظر. بجماله وسموّ خِلاله وفضائله كان يختطف الأبصار والقلوب؛ وكالغيث الذي يبهج من أحرقتهم الهواجر، كان يسرّ الرعية. والملكُ إذ يراه مقبلًا لم يشبع من النظر إليه.

avatāryahaving helped (him) alight
avatārya:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootava-√tṝ (तॄ) (कृदन्त; ल्यप्)
Formअव्ययीभावरूप कृदन्त (gerund/absolutive): ‘having made (him) descend’
sumantraḥSumantra
sumantraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsumantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
rāghavamRāghava (Rama)
rāghavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘तम्’ इत्यस्य विशेष्य (apposition)
syandanottamātfrom the excellent chariot
syandanottamāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootsyandana + uttama (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; ‘उत्तमः स्यन्दनः’ (best chariot)
pituḥof (his) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
samīpamnear (to)
samīpam:
Karma (कर्म/गत्यर्थ)
TypeNoun
Rootsamīpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (goal as object)
gacchantamgoing
gacchantam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Root√gam (गम्) (कृदन्त; शतृ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; वर्तमानकृदन्त
prāñjaliḥwith folded palms
prāñjaliḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprāñjali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्राञ्जलि’ = with folded hands
pṛṣṭhataḥfrom behind
pṛṣṭhataḥ:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpṛṣṭhatas (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: from behind/behind)
anvagātfollowed
anvagāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-√gā (गा)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

The rajarsi, (Dasaratha), seated among the kings like Indra amidst maruts, beheld his son Rama sitting in a chariot and approaching him.

R
Rāma
D
Daśaratha (narādhipaḥ)
P
Parjanya (rain-god, as a comparison)
P
people (prajāḥ)

FAQs

The dharmic ideal of leadership: Rāma’s attractiveness is not merely physical; it is grounded in virtues (guṇa) and generosity (audārya) that bring relief and joy to the people—like life-giving rain.

Rāma approaches the royal assembly; the narration pauses to describe his appearance and the effect he has on the king and the people.

Rāma’s guṇa and audārya—inner excellence and noble generosity—presented as the true source of his public charisma.