Valmiki Ramayana 2.10.6 — Ayodhya Kanda, Sarga 10, Shloka 6

क्रोधागारप्रवेशः — Entry into the Chamber of Wrath

Kaikeyī’s Protest

Devanagari script

ततश्चित्राणि माल्यानि दिव्यान्याभरणानि च।।।।अपविद्धानि कैकेय्या तानि भूमिं प्रपेदिरे।

Transliteration

tataś citrāṇi mālyāni divyāny ābharaṇāni ca | apaviddhāni kaikeyyā tāni bhūmiṃ prapedire ||

Translation

ثم ألقت كايكَيِي أكاليلها الزاهية وحُليَّها البهيّة؛ فسقطت تلك الأشياء على الأرض.

Word by Word

• ततः: thereafter
• ततः: सम्बन्ध/कालसूचक (Temporal adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: अव्यय; अपादानार्थक/कालार्थक (from that/thereafter)

• चित्राणि: variegated
• चित्राणि: कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• माल्यानि: garlands
• माल्यानि: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• दिव्यानि: divine, splendid
• दिव्यानि: कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• आभरणानि: ornaments
• आभरणानि: कर्ता (Karta/Subject; with माल्यानि)
• Type: Noun
• Root: आभरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordinator)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• अपविद्धानि: thrown away
• अपविद्धानि: कर्तृविशेषण (Adjectival to subject)
• Type: Adjective
• Root: अपविद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विध्/√व्यध् (धातु) + क्त, उपसर्ग: अप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• कैकेय्या: by Kaikeyi
• कैकेय्या: करण (Karana/Agent-instrument; by Kaikeyi)
• Type: Noun
• Root: कैकेयी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• तानि: those
• तानि: कर्ता (Karta/Subject; resumptive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (refers to garlands/ornaments)

• भूमिम्: the ground
• भूमिम्: कर्म (Karma/Goal; with प्रपेदिरे)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रपेदिरे: fell/reached
• प्रपेदिरे: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: √पद् (धातु) उपसर्ग: प्र; लिट्
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

Context

Thereafter Kaikeyi flung away her multi-coloured garlands along with her costly ornaments on to the ground.

Characters & Entities

• Kaikeyī

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

External symbols (ornaments) can be used theatrically; dharma emphasizes inner truth over performative displays meant to compel others.

What is the narrative situation?

Kaikeyī heightens her protest by discarding garlands and ornaments, signaling displeasure and demanding attention.

Which character virtue is emphasized?

The verse highlights calculated display rather than virtue—contrasting appearance with the ethical weight of forthcoming demands.