Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 1, Shloka 49

गुणप्रशंसा–युवराजनिर्णयः

Praise of Rama’s Virtues and the Decision on the Heir-Apparent

अथ राजवितीर्णेषु विविधेष्वासनेषु च।।।।राजानमेवाभिमुखाः निषेदुर्नियता नृपाः।

atha rājavitīrṇeṣu vividheṣv āsaneṣu ca |

rājānam evābhimukhāḥ niṣedur niyatā nṛpāḥ ||

ثم، على سنّة الملوك، وعلى المقاعد المتنوّعة التي خُصِّصت لهم، جلس الملوك منضبطين، متوجّهين بوجوههم إلى الملك وحده.

अथthen
अथ:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya, discourse particle
राजवितीर्णेषुin (seats) given by the king
राजवितीर्णेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootrājan-vitīrṇa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: rājñā vitīrṇa (given by the king); vitīrṇa = vi-√tṝ (धातु) + kta; Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन), Neuter (नपुंसकलिङ्ग) agreeing with आसनेषु
विविधेषुin various
विविधेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन); qualifies आसनेषु
आसनेषुon seats
आसनेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन)
and
:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction (समुच्चय)
राजानम्the king
राजानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
एवindeed / only
एव:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya, emphasis particle (अवधारण)
अभिमुखाःfacing (towards)
अभिमुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootabhimukha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); qualifies नृपाः
निषेदुःsat down
निषेदुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-ṣad (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
नियताःdisciplined / in due order
नियताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootniyata (प्रातिपदिक)
FormPPP (क्त) from ni-√yam; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); qualifies नृपाः
नृपाःkings
नृपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)

Then the kings (who entered the assembly) took the seats assigned to them facing the king (Dasaratha), following the royal tradition.

D
Daśaratha

FAQs

Institutional dharma: adherence to established norms (niyama/maryādā) prevents disorder and safeguards respectful deliberation.

The visiting kings take their places in the hall in a prescribed manner, oriented toward Daśaratha as the presiding monarch.

Self-control and respect for order—public discipline as a sign of cultivated kingship.