Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

गम्यतामिति तेनोक्तो जगाम रघुनन्दनः।यथोद्दिष्टेन मार्गेण वनं तच्चावलोकयन्।।।।

gamyatām iti tenokto jagāma raghunandanaḥ | yathoddiṣṭena mārgeṇa vanaṃ tac cāvalokayan ||

فلما قال له: «امضِ»، انطلق راغhunandana في الطريق الذي أُشير إليه، وهو يتأمل تلك الغابة في مسيره.

गम्यताम्(you) may go
गम्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद-आज्ञार्थे (passive/impersonal sense: ‘let it be gone/you may go’)
इतिthus
इति:
Vacana-marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति सूचक अव्यय (quotative particle)
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental, 3rd), एकवचन
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (passive) ‘having been told’
जगामwent
जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
रघुनन्दनःRama (delight of Raghu’s line)
रघुनन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरघु+नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Raghu’s delight)
यथोद्दिष्टेनas indicated
यथोद्दिष्टेन:
Vishesana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा+उद्दिष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formअव्ययीभावसमास (yathā- as + uddiṣṭa- indicated); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘as indicated’
मार्गेणby the path/route
मार्गेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
वनम्the forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अवलोकयन्looking at/observing
अवलोकयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootअव+लोक् (धातु) → अवलोकयन्त् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle, शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियासहचर (concomitant action)

With his permission, Rama, the delight of the Raghu race, proceeded along the path indicated, watching (the beauty of) the forest.

R
Rāma (Raghunandana)
F
Forest (vana)

FAQs

Dharma as order and consent: Rāma proceeds only after receiving permission, reflecting disciplined conduct rather than self-will.

After being granted leave, Rāma continues his journey through the forest on the route shown to him.

Obedience to guidance and mindful travel: he follows the indicated route and remains observant.