Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

क्वचित्परिदशान्मासानेकं संवत्सरं क्वचित्।।3.11.25।।क्वचिच्छ चतुरो मासान् पञ्च षट्चापरान्क्वचित्।अपरत्राधिकं मासादप्यर्धमधिकं क्वचित्।।3.11.26।।त्रीन्मासानष्टमासांश्च राघवो न्यवसत्सुखम्।

kvacit paridaśān māsān ekaṃ saṃvatsaraṃ kvacit || 3.11.25 ||

kvacit ca caturo māsān pañca ṣaṭ cāparān kvacit |

aparatrādhikaṃ māsād apy ardham adhikaṃ kvacit || 3.11.26 ||

trīn māsān aṣṭamāsāṃś ca rāghavo nyavasat sukham |

فمرةً كان يمكث عشرة أشهر، ومرةً يمكث سنةً كاملة؛ وتارةً أربعة أشهر، وتارةً خمسةً أو ستة؛ وفي موضعٍ آخر يزيد على شهر، وأحيانًا يزيد فوق نصف شهرٍ أيضًا. هكذا أقام راغهافا ثلاثة أشهرٍ وأقام ثمانيةً كذلك، في سكينةٍ مع التزامه بنظام المنفى.

jaṭāyuṣamJatāyu
jaṭāyuṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjaṭāyus (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
tamhim/that (one)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
pratipūjyahaving honored
pratipūjya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootprati + √pūj (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव (indeclinable); 'having duly honored'
rāghavaḥRāghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
mudāwith joy
mudā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/भाववाचक (instrumental of manner)
pariṣvajyahaving embraced
pariṣvajya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpari + √svaj (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
sannataḥbowed
sannataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam + √nam (धातु)
Formक्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'bowed down'
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
pituḥof (his) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
śuśrāvaheard
śuśrāva:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
sakhitvamfriendship
sakhitvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsakhitva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ātmavānself-possessed
ātmavān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootātman + vat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गुणवाचक (possessive adjective: 'self-possessed')
jaṭāyuṣāby Jatāyu
jaṭāyuṣā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootjaṭāyus (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
saṅkathitamnarrated
saṅkathitam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsam + √kath (धातु)
Formक्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'told/narrated' (qualifying sakhitvam)
punaḥagain
punaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
punaḥagain and again
punaḥ:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)

Rama lived happily here for about ten months, there one year, here four or five or six months and there over one or half a month or three or eight months in another.

R
Rama (Raghava)

FAQs

Consistency in righteous living across changing conditions: dharma is maintained not by comfort but by discipline and intent.

A continued/split presentation of the duration-summary of Rama’s stays among hermitages.

Anasakti (non-attachment): he does not cling to one residence, moving as duty and circumstance require.