Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 76

Nityā-paṭala-prakaraṇa

The Exposition of the Nityā-paṭala

दुग्धैरारोग्यसंसिद्ध्यै त्रिभिरैश्वर्यसिद्धये । नालिकेरोदकैः प्रीत्यै हिमतोयैर्नृपाप्तये । सर्वार्थसिद्धय तौर्यैरभिषिंचेन्महेश्वरीम् ॥ ७६ ॥

dugdhairārogyasaṃsiddhyai tribhiraiśvaryasiddhaye | nālikerodakaiḥ prītyai himatoyairnṛpāptaye | sarvārthasiddhaya tauryairabhiṣiṃcenmaheśvarīm || 76 ||

لتمام نيل العافية يُجرى أبهِشِك (abhiṣeka) لماهيشْوَري بالحليب؛ ولتحصيل الغنى والسلطان تُقدَّم لها القرابين الحلوة الثلاث؛ وللسرور ونيل الرضا تُغسَل بماء جوز الهند؛ ولظفر معونة الملك تُغسَل بماء شديد البرودة؛ ولتحقيق جميع المقاصد يُقام أبهِشِك لماهيشْوَري مع أنغام الآلات الموسيقية.

दुग्धैःwith milk
दुग्धैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootदुग्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण), बहुवचन
आरोग्यhealth
आरोग्य:
Viśeṣya-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootआरोग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; (compound member)
संसिद्ध्यैfor perfect health
संसिद्ध्यै:
Sampradāna (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसंसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: आरोग्य-संसिद्धि; स्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन
त्रिभिःwith three (items)
त्रिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, बहुवचन; संख्या-विशेषण (qualifies implied substances/offerings)
ऐश्वर्यsovereignty/prosperity
ऐश्वर्य:
Viśeṣya-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; (compound member)
सिद्धयेfor attainment of prosperity
सिद्धये:
Sampradāna (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ऐश्वर्य-सिद्धि; स्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन
नालिकेरcoconut
नालिकेर:
Viśeṣaṇa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootनालिकेर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (compound member)
उदकैःwith coconut-water
उदकैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: नालिकेर-उदक; नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण), बहुवचन
प्रीत्यैfor delight/pleasure
प्रीत्यै:
Sampradāna (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन
हिमsnow/cold
हिम:
Viśeṣaṇa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootहिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (compound member)
तोयैःwith cold water
तोयैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: हिम-तोय; नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण), बहुवचन
नृking/man
नृ:
Viśeṣya-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (compound member)
आप्तयेfor obtaining a king (royal favor)
आप्तये:
Sampradāna (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootआप्ति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: नृ-आप्ति; स्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन
सर्वall
सर्व:
Viśeṣaṇa-aṅga (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Form(compound member)
अर्थaim/object
अर्थ:
Viśeṣya-aṅga (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; (compound member)
सिद्धयेfor accomplishment of all aims
सिद्धये:
Sampradāna (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: सर्व-अर्थ-सिद्धि; स्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति (प्रयोजन), एकवचन
तौर्यैःwith music/instrumental performance
तौर्यैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतौर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण), बहुवचन; (instrumental: with music/instruments)
अभिषिञ्चेत्should anoint/sprinkle
अभिषिञ्चेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-षिच् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष, एकवचन
महेश्वरीम्Maheshvari (the Great Goddess)
महेश्वरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन

Sanatkumara (teaching Narada the technical ritual applications)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

M
Maheśvarī

FAQs

It frames abhiṣeka as a precise, intention-aligned ritual: specific substances and accompaniments are matched to specific outcomes, showing how devotion is expressed through disciplined, goal-focused worship.

Bhakti here is practical and embodied—honoring Maheśvarī through offerings, bathing, and celebratory music—where reverence is shown by carefully chosen upacāras rather than mere sentiment.

Ritual-technical know-how is emphasized: choosing dravya (materials) and prayojana (intended result) for a rite—an applied, procedural approach aligned with śrauta/smārta-style ritual logic.