Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 196

Nityā-paṭala-prakaraṇa

The Exposition of the Nityā-paṭala

क्षीराक्तैः कैरवैर्होमात्प्रोक्तं काममवाप्नुयात् । धान्यानि विविधान्याशु सुभगः स भवेन्नरः ॥ १९६ ॥

kṣīrāktaiḥ kairavairhomātproktaṃ kāmamavāpnuyāt | dhānyāni vividhānyāśu subhagaḥ sa bhavennaraḥ || 196 ||

من أقام الهَوْمَةَ بزهور الكُمودا (زنبق الماء الأبيض) المدهونة باللبن نال المقصود المرغوب كما ذُكر. وسرعان ما ينال أنواع الحبوب، ويغدو ذلك الرجل ذا حظّ ورخاء.

क्षीर-आक्तैःwith (flowers) anointed with milk
क्षीर-आक्तैः:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootक्षीर + आक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त from √अञ्ज्/√अक्त्)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd/तृतीया) बहुवचन; कृदन्त-विशेषण (‘smeared with milk’)
कैरवैःwith white lotuses (kairava)
कैरवैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकैरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (Instrumental, 3rd/तृतीया) बहुवचन
होमात्from the homa; by oblation
होमात्:
अपादान (Source/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी (Ablative, 5th/पञ्चमी) एकवचन; हेतु/कारणार्थे
प्रोक्तम्stated/prescribed
प्रोक्तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रोक्त (कृदन्त from √वच् with प्र-; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd/द्वितीया) एकवचन; विशेषण (of ‘kāma’)
कामम्desire; wished-for object
कामम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd/द्वितीया) एकवचन
अवाप्नुयात्may obtain
अवाप्नुयात्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु) with अव- उपसर्ग
Formविधिलिङ् (Optative) प्रथमपुरुष (3rd person) एकवचन; परस्मैपद
धान्यानिgrains
धान्यानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc., 1st/2nd) बहुवचन; (अत्र कर्मरूपे)
विविधानिvarious
विविधानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; विशेषण (of ‘dhānyāni’)
आशुquickly
आशु:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formकाल/रीत्यर्थक अव्यय (adverb)
सुभगःfortunate
सुभगः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुभग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (Nominative, 1st/प्रथमा) एकवचन; विशेषण
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (Nominative, 1st/प्रथमा) एकवचन; सर्वनाम
भवेत्would become
भवेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative) प्रथमपुरुष (3rd person) एकवचन; परस्मैपद
नरःa man
नरः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (Nominative, 1st/प्रथमा) एकवचन; (सः इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन)

Sanatkumara (teaching Narada the specific ritual fruits in Book 1.3)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

It presents a phala-śruti for a specific homa-prayoga, linking correct ritual substances (milk and kumuda flowers) with the attainment of a stated desire and auspicious prosperity.

While primarily ritual-technical, it implies devotion through disciplined offering (homa) and faithful adherence to śāstric injunctions, treating the act of oblation as sacred service that yields auspicious results.

It reflects Kalpa (ritual procedure) by specifying the correct materials and method for homa, and the expected phala (result) described in technical ritual language.