Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 136

The Account of the Lalitā Hymn, the Protective Armor

Kavaca), and the Thousand Names (Sahasranāma

Devanagari script

धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी । सुश्रीः स्वरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा ॥ १३६ ॥

Transliteration

dhūmrārcirūṣmā jvalinī jvālinī visphuliṃginī | suśrīḥ svarūpā kapilā havyakavyavahā tathā || 136 ||

Translation

«ذاتُ لهيبٍ دخانيّ، وUṣmā—الحرارةُ نفسُها؛ متّقدة، ملتهبة، ناشرةٌ للشرر؛ Suśrī—مشرقةٌ مباركة؛ Svarūpā—صاحبةُ الصورة الحقّة؛ Kapilā—بلونٍ قمحيّ ذهبي؛ Havyakavyavahā—التي تحمل القرابين إلى الآلهة وتبلغُ قرابين الأسلاف»—هكذا تُذكر أسماؤها.

Word by Word

• धूम्रार्चिरूष्मा: smoke, flame, and heat (as one epithet)
• धूम्रार्चिरूष्मा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: धूम्र + अर्चिस् + ऊष्मा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (धूम्रा च अर्चिः च ऊष्मा च)

• ज्वलिनी: burning one
• ज्वलिनी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: ज्वलिन्/ज्वल (प्रातिपदिक; ज्वल्-धातु से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ज्वालिनी: flaming one
• ज्वालिनी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: ज्वालिन्/ज्वाल (प्रातिपदिक; ज्वल्-धातु से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विस्फुलिङ्गिनी: spark-emitting
• विस्फुलिङ्गिनी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: विस्फुलिङ्गिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुश्रीः: of excellent splendour; Suśrī
• सुश्रीः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: सु + श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (सु-श्रीः = शोभना श्रीः)

• स्वरूपा: one of true nature/form
• स्वरूपा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: स्व + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (स्वं रूपं यस्याः/स्वरूपा)

• कपिला: tawny, reddish-brown
• कपिला: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: कपिल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हव्यकव्यवहा: carrier of offerings and ancestral oblations
• हव्यकव्यवहा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: हव्य + कव्य + वहा (प्रातिपदिक; वह्-धातु से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (हव्यवहा च कव्यवहा च)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Agni
• Deva
• Pitṛ

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies Agni through functional epithets, emphasizing fire as the sacred mediator who transforms offerings and delivers them to the divine and ancestral realms.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By highlighting Agni as the carrier of offerings, it supports bhakti expressed through yajña and daily worship—devotion made tangible via disciplined, reverent ritual action.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual-technical vocabulary used in śrauta/smārta practice—especially the distinction between havya (deva-offerings) and kavya (pitṛ-offerings) and Agni’s role as their vahā (conveyor).