Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 75

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

अन्नं मह्यन्नमित्युक्त्वा मे देह्यन्नाधिपोर्णकाः । नयेममन्नं प्राणांते दापयानलसुंदरी ॥ ७५ ॥

annaṃ mahyannamityuktvā me dehyannādhiporṇakāḥ | nayemamannaṃ prāṇāṃte dāpayānalasuṃdarī || 75 ||

قائلًا: «الطعام—أعطِني طعامًا»، يا خَدَمَ سيّدِ الطعام، احملوا هذا الطعام إليّ عند لحظة انقضاء الحياة؛ ولتتقبّله حسناءُ النار—نارُ الهضم—ولتلتهمه.

annamfood
annam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
mahi-annamgreat food
mahi-annam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahi + anna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); कर्मधारय: 'great food' / 'abundant food'
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-निपात)
uktvāhaving said
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), 'having said'
meto me / of me
me:
Sampradāna/Sambandha (सम्प्रदान/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन); enclitic pronoun
dehigive
dehi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
FormLoṭ (लोट्/imperative), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
anna-adhipaO lord of food
anna-adhipa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootanna + adhipa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन/8), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'lord of food'
ūrṇakāḥŪrṇakas (name/epithet; uncertain)
ūrṇakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootūrṇaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); reading uncertain in context (possibly a class of beings/epithet)
nayalead/bring
naya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (धातु)
FormLoṭ (लोट्/imperative), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
imamthis
imam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
annamfood
annam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
prāṇa-anteat life’s end
prāṇa-ante:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprāṇa + anta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'at the end of life/breath'
dāpayamake (someone) give
dāpaya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
FormLoṭ (लोट्/imperative), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद); causative (णिच्): 'cause to give'
anala-sundarīO Anala-sundarī
anala-sundarī:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootanala + sundarī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन/8), Singular (एकवचन); कर्मधारय: 'O fire-beauty' (epithet; possibly a goddess)

Narada (in dialogue framed within teachings associated with Sanatkumara tradition in Book 1.3)

Vrata: none

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

A
Annādhipa (Lord of Food)
A
Anala (digestive fire)

FAQs

It emphasizes anna (food) as a sacred support of prāṇa (life-breath) and frames giving/receiving food as a dharmic act that can be invoked even at the final threshold of life.

By treating sustenance as governed by a divine ‘Lord of Food’ and by ritual speech (ukti), it aligns daily nourishment with reverence—turning an ordinary need into a devotional, God-ordered dependence.

It reflects prayoga-style usage of mantric/ritual imperative speech (a practical application often associated with Kalpa and related technical traditions), linking correct utterance and intended ritual effect (receiving/consuming through anala).