Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 61

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

बाहुना विधृते दद्याद्धनं कीर्तिं सुखं सुतान् । कामांते त्रिपुरा देवी विद्महे कविषं भहिम् ॥ ६१ ॥

bāhunā vidhṛte dadyāddhanaṃ kīrtiṃ sukhaṃ sutān | kāmāṃte tripurā devī vidmahe kaviṣaṃ bhahim || 61 ||

إذا أُمسِكَ وثُبِّت بالذراع (أي مُورِس بثبات)، منحَ مالًا وذِكرًا وسعادةً وذريةً. وعند نهاية الكاما (حين تُخمَد الرغبات) نعرف الإلهة تريبورا؛ ونتأمل البهاء المتلألئ لقوة الكَڤي، الشاعر الرائي.

बाहुनाwith the arm
बाहुना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करणार्थे
विधृतेwhen held/being held
विधृते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि-धृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त; past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘(बाहुना) विधृते’—सप्तमी-सम्बन्ध (locative absolute-like)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
धनम्wealth
धनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कीर्तिम्fame
कीर्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
सुखम्happiness
सुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
सुतान्sons/children
सुतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
काम-अन्तेat the end of (the word) ‘kāma’ / in the kāma-ending (mantra-position)
काम-अन्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे
त्रिपुराTripurā
त्रिपुरा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिपुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘त्रिपुरा’ इति समानाधिकरण
विद्महेwe know/understand
विद्महे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
कविषम्the sage/poet (kavi)
कविषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकविष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
भहिम्(unclear; possibly a name/epithet)
भहिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभहि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; पाठभेद/दुर्लभ-रूप (uncertain lexeme)

Narada (within a technical/vidyā-mantra explanatory flow typical of Book 1.3)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

T
Tripurā Devī

FAQs

It combines a phala-śruti (stated fruits like wealth, fame, happiness, progeny) with an inward turn: ‘kāmānte’ points to transcending desire through upāsanā, indicating that true fulfillment culminates in contemplative knowledge of the Devī.

By presenting devotion as steady support and practice (“vidhṛte”), it frames bhakti/upāsanā as both sustaining in daily life and ultimately leading beyond craving (“kāmānte”) into direct contemplative remembrance of the deity.

The verse reflects mantra-style construction and phala-śruti usage—features tied to Chandas (metered sacred speech) and Nirukta-style meaning-making—showing how technical sacred language is employed for meditation and ritual recitation.