Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 127

Kṛṣṇādi-mantra-varga-varṇana

Classification of Krishna and Related Mantras

Devanagari script

एवं सिद्धे मनौ मंत्री प्रयोगानप्युपाचरेत् । श्रीवृक्षमूले देवेशं ध्यायन्वैरोगिणं स्मरन् ॥ १२७ ॥

Transliteration

evaṃ siddhe manau maṃtrī prayogānapyupācaret | śrīvṛkṣamūle deveśaṃ dhyāyanvairogiṇaṃ smaran || 127 ||

Translation

وهكذا، إذا اكتملَتْ سِدْهي المانترا، فعلى المانتري أن يُجري تطبيقاتها أيضًا. متأمّلًا ربَّ الآلهة عند جذر شجرة شري (Śrī-vṛkṣa) المقدّسة، ذاكرًا إيّاه بوصفه مُزيلَ العِلَلِ والأمراض.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: अव्यय (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण, अव्यय

• सिद्धे: when (it is) accomplished
• सिद्धे: सति-सप्तमी (circumstantial)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक; √सिध्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• मनौ: in the mantra (manu)
• मनौ: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मनु/मन्त्र (प्रातिपदिक; ‘मन्त्र’ अर्थे)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी-संबद्धम्

• मन्त्री: the practitioner of the mantra
• मन्त्री: कर्ता (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रयोगान्: applications/ritual procedures
• प्रयोगान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रयोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: अव्यय (addition)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात, अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ

• उपाचरेत्: should perform/practise
• उपाचरेत्: विधेय (Predicate action)
• Type: Verb
• Root: उप-आ-चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• श्री-वृक्ष-मूले: at the root of the sacred tree (śrī-vṛkṣa)
• श्री-वृक्ष-मूले: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक) + मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (श्रियः वृक्षः/श्रीवृक्षः; तस्य मूलम्)

• देवेशम्: the Lord of gods
• देवेशम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (देवानाम् ईशः)

• ध्यायन्: meditating
• ध्यायन्: कर्ता (Agent qualifier)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु) → ध्यायत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषण (मन्त्री)

• वैरोगिणम्: free from disease
• वैरोगिणम्: कर्म (object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वैरोगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (देवेशम् इति)

• स्मरन्: remembering
• स्मरन्: कर्ता (Agent qualifier)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) → स्मरत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ-विशेषण (मन्त्री)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Devesha (Vishnu)
• Shri (Lakshmi)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that mantra-siddhi is not merely attainment of power; it culminates in devotional application—meditation and remembrance of the Divine as the compassionate remover of suffering.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed through dhyāna (meditation) and smaraṇa (remembrance) of the Lord (Deveśa), focusing on His grace as the healer and protector, not on mere ritual technique.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights mantra-prayoga (applied ritual use of a perfected mantra) and the disciplined method of combining place (śrī-vṛkṣa-mūla), meditation, and remembrance as part of technical ritual practice.