Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Third Quarter›Adhyaya 79›Shloka 163
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 163

Hanūmaccarita

The Account of Hanumān

Devanagari script

नद्याः सैकतवेदिकां नवतरां संछाद्य सूक्ष्मांबरैःशुद्ध्वैः श्वेततरैरथोपरि घटांस्तोयेन पूर्णान्क्षिपेत् । लिप्त्वा नालकजातिमास्तपुटकं तत्कौलकं कारिकाचूर्णं चन्दनचन्द्ररश्मिविशदां मालां पुटांतं क्षिपेत् । यामस्यापि पुनश्च वारिवसनेनाशोध्य कुम्भेन तञ्चंद्प्रन्थिमथो निधाय बकुलं क्षिप्त्वा तथा पाटलम् ॥ १६३ ॥

Transliteration

nadyāḥ saikatavedikāṃ navatarāṃ saṃchādya sūkṣmāṃbaraiḥśuddhvaiḥ śvetatarairathopari ghaṭāṃstoyena pūrṇānkṣipet | liptvā nālakajātimāstapuṭakaṃ tatkaulakaṃ kārikācūrṇaṃ candanacandraraśmiviśadāṃ mālāṃ puṭāṃtaṃ kṣipet | yāmasyāpi punaśca vārivasanenāśodhya kumbhena tañcaṃdpranthimatho nidhāya bakulaṃ kṣiptvā tathā pāṭalam || 163 ||

Translation

على ضفة النهر، بعد إعداد مِذبحٍ جديد من الرمل وتغطيته بقماشٍ ناعمٍ طاهرٍ شديد البياض، توضع فوقه أوانٍ مملوءة بالماء. ثم بعد دهن وترتيب الطيب من نوع nālaka مع تحضيره kaulaka ومسحوق kārikā، توضع هناك إكليلٌ صافٍ لامع كخشب الصندل وأشعة القمر داخل الترتيب المُحاط. وبعد مضيّ ياما (yāma) أخرى، يُطهَّر ثانية بالماء والقماش وباستخدام إناء الماء، ويُوضَع candrapranthi (عُقدة القمر)، ثم تُوضَع أزهار bakula وكذلك أزهار pāṭala.

Word by Word
नद्याःof the river
नद्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
सैकतवेदिकाम्a sandy altar/platform
सैकतवेदिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसैकत (प्रातिपदिक) + वेदिका (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सैकता वेदिका); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नवतराम्very fresh/new
नवतराम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवतर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तरप्-प्रत्यय (comparative)
संछाद्यhaving covered
संछाद्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootछद् (धातु) + सम्- (उपसर्ग) + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); “having covered”
सूक्ष्माम्बरैःwith fine cloths
सूक्ष्माम्बरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सूक्ष्माणि अम्बराणि); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
शुद्ध्वैःclean/pure
शुद्ध्वैः:
Viśeṣaṇa of करण (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; (अम्बरैः) विशेषण
श्वेततरैःwhiter
श्वेततरैः:
Viśeṣaṇa of करण (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेततर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तरप्-प्रत्यय (whiter)
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formक्रमसूचक-अव्यय (then)
उपरिon top
उपरि:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: above/on top)
घटान्pots
घटान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootघट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तोयेनwith water
तोयेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पूर्णान्filled
पूर्णान्:
Viśeṣaṇa of कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक/क्त-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (घटान्) विशेषण
क्षिपेत्should place/put
क्षिपेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; विधि—“should place/throw”
लिप्त्वाhaving smeared
लिप्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootलिप् (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; “having smeared/applied”
नालकजातिम्nālaka-type (substance)
नालकजातिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनालक (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (नालकस्य जातिः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्तपुटकम्a small packet/container (āsta-puṭaka)
आस्तपुटकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआस्त (प्रातिपदिक) + पुटक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्कौलकम्that kaulaka (item)
तत्कौलकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + कौलक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (तत् कौलकम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कारिकाचूर्णम्powder of kārikā
कारिकाचूर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकारिका (प्रातिपदिक) + चूर्ण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (कारिकायाः चूर्णम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चन्दनचन्द्ररश्मिविशदाम्bright/clear like sandal(-paste) and moonbeams
चन्दनचन्द्ररश्मिविशदाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्दन (प्रातिपदिक) + चन्द्र (प्रातिपदिक) + रश्मि (प्रातिपदिक) + विशद (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-समासः; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (मालाम्) विशेषण—“clear like sandal and moonbeams”
मालाम्garland
मालाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पुटान्तम्into the packet/inside the pouch
पुटान्तम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुट (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (पुटस्य अन्तः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; स्थानवाचक
क्षिपेत्should put
क्षिपेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यामस्यof a yāma (a watch/period)
यामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (again)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
वारिवसनेनwith a water-cloth (cloth used with water)
वारिवसनेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवारि (प्रातिपदिक) + वसन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (वारिणः वसनम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
आशोध्यhaving purified
आशोध्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootशुध् (धातु) + आ- (उपसर्ग) + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; “having purified/cleaned”
कुम्भेनwith a pot
कुम्भेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चन्द्रग्रन्थिम्a ‘moon-knot’ (a knot/amulet named candra-granthi)
चन्द्रग्रन्थिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + ग्रन्थि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (चन्द्रस्य ग्रन्थिः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अथोthen
अथो:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय) + उ (निपात)
Formनिपात-समुच्चय (then/and then)
निधायhaving placed
निधाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + नि- (उपसर्ग) + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; “having placed”
बकुलम्bakula (flower)
बकुलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबकुल (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
क्षिप्त्वाhaving put
क्षिप्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; “having put/added”
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (in like manner)
पाटलम्pāṭala (flower)
पाटलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाटल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker

Narada (teaching in a technical/ritual instruction sequence, traditionally within Narada–Sanatkumara dialogue framing)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities
N
Narada
S
Sanatkumara
R
River (nadi)

FAQs

It emphasizes ritual purity (śuddhi), correct sequencing, and a sanctified worship-space (sand-altar by a river), teaching that inner devotion is supported by disciplined external order.

Bhakti here is expressed through careful upacāra—clean cloth, water-filled kumbhas, fragrance, garlands, and flowers—showing devotion as attentive service performed with purity and steadiness over time (after a yāma).

It highlights procedural prayoga: constructing a vedikā, rules of purification with water/cloth, timed repetition (yāma), and standardized offerings (gandha, mālā, puṣpa), reflecting applied ritual science within the Vedāṅga-oriented section.

←Previous Verse
Next Verse→