Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 93

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

ध्यात्वा देवं ततो मंत्रं पठित्वांते क्षिपेज्जजलम् । गोविंदाढ्यो हली सेंदुश्चामुंडाबीजमीरितम् ॥ ९३ ॥

Transliteration

dhyātvā devaṃ tato maṃtraṃ paṭhitvāṃte kṣipejjajalam | goviṃdāḍhyo halī seṃduścāmuṃḍābījamīritam || 93 ||

Translation

بعد التأمل في الإله، يُتلى المانترا؛ وعند ختامه يُرشّ الماء (أو يُلقى). وقد قيل إن (هذا المانترا) مزدان باسم «غوفيندا»، ويضم «هَلي»، ومقترن بـ«إندو»، ويحتوي على المقطع البذري (بيجا) لـ«تشاموندا».

Word by Word

• ध्यात्वा: having meditated
• ध्यात्वा: पूर्वकालक्रिया (Kriyāviśeṣaṇa/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: ध्यै (चिन्तायाम्)

• देवम्: the deity
• देवम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ततः: then
• ततः: काल/क्रम (Adverbial sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• मन्त्रम्: the mantra
• मन्त्रम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• पठित्वा: having recited
• पठित्वा: पूर्वकालक्रिया (Kriyāviśeṣaṇa/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive), अव्ययभावः; धातु: पठ् (पाठे)

• अन्ते: at the end
• अन्ते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-time)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘at the end’

• क्षिपेत्: should throw/sprinkle
• क्षिपेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ज्-जलम्: water
• ज्-जलम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; पाठभेद/सन्ध्यन्तर: ‘ज्’ उपसर्ग/बीजाक्षर-सम्भावना, अर्थतः ‘जलम्’

• गोविन्दाढ्यः: abounding in (the name) Govinda
• गोविन्दाढ्यः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Adjective
• Root: गोविन्द (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्धार्थ: ‘गोविन्देन/गोविन्दस्य आढ्यः’ (rich/abounding in Govinda)

• हली: Halī (Balarāma)
• हली: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: हलिन्/हली (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘हली’ = बलराम/हलधारी

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• इन्दुः: the moon / Indu
• इन्दुः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)

• आमुंडाबीजम्: the seed-syllable of Cāmuṇḍā
• आमुंडाबीजम्: कर्म/विधेय (Object/Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: चामुण्डा (प्रातिपदिक) + बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘चामुण्डायाः बीजम्’

• ईरितम्: is said/uttered
• ईरितम्: विशेषण (Predicate/Qualifier of ‘बीजम्’)
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु)
• Form: क्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धातु: ईर् (उच्चारणे/प्रेरणे)

Speaker

Narada (teaching in a technical/ritual context, within the Vedanga-oriented section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Govinda
• Halī
• Indu
• Cāmuṇḍā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links inner worship (dhyāna) with precise mantra-prayoga: meditate, recite correctly, and seal the rite with water-sprinkling, showing that devotion and ritual exactness work together.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By foregrounding meditation on the deity and invoking “Govinda,” it frames mantra practice as God-centered remembrance, not mere sound—bhakti is expressed through focused dhyāna and disciplined japa.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects technical mantra-vidhi: use of mantra-elements (names/epithets, bīja like Cāmuṇḍā-bīja) and the procedural closure of a rite with water sprinkling (prokṣaṇa), a key ritual detail.