Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 83

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

अरुणोदयवेलायामुत्थायावश्यकं पुनः । विनिर्वर्त्य रदान्धावेदपामार्गेण वाग्यता ॥ ८३ ॥

Transliteration

aruṇodayavelāyāmutthāyāvaśyakaṃ punaḥ | vinirvartya radāndhāvedapāmārgeṇa vāgyatā || 83 ||

Translation

عند وقت الفجر (أرونوُدايا) ينبغي للمرء أن ينهض ويؤدي من جديد أعمال التطهير الواجبة؛ وبعد أن ينظّف أسنانه على الوجه الصحيح بغصن «فيدا-بامارغا»، فليلتزم ضبط اللسان وكفّ الكلام.

Word by Word

• अरुणोदय-वेलायाम्: at the time of sunrise
• अरुणोदय-वेलायाम्: अधिकरण (अधिकरणम्/Locative)
• Type: Noun
• Root: अरुणोदय (प्रातिपदिक) + वेला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अरुणोदयस्य वेला)

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया; धातुः स्था (1P) उपसर्गः उत्

• आवश्यकम्: necessary (act)
• आवश्यकम्: कर्म (कर्म/Accusative object)
• Type: Adjective
• Root: आवश्यक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (implied कर्म)

• पुनः: again
• पुनः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• विनिर्वर्त्य: having completed/performed
• विनिर्वर्त्य: क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-निर्-वृत् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); धातुः वृत्/वर्त् (to perform/complete) with उपसर्गाः वि + निर्

• रदान्धौ: the teeth and the eyes
• रदान्धौ: कर्म (कर्म/Accusative object)
• Type: Noun
• Root: रद (प्रातिपदिक) + अन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्वे नपुंसकं सम्भवति; अत्र द्विवचनरूपेण), द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन; द्वन्द्वः (रदौ च अन्धौ च)

• एदपामार्गेण: with the edapāmārga (a kind of apāmārga plant)
• एदपामार्गेण: करण (करणम्/Instrument)
• Type: Noun
• Root: एदपामार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrument)

• वाग्यता: silence/restraint of speech
• वाग्यता: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: वाग्यता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भाववाचक संज्ञा

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada within the Vedanga/Ācāra discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links outer purity (rising at dawn, completing daily purificatory duties, cleaning the teeth) with inner purity (restraint in speech), presenting śauca and vāg-niyama as foundational disciplines for Vedic life.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By emphasizing controlled speech after morning purification, the verse supports bhakti practice indirectly: disciplined speech reduces distractions and prepares one for japa, kīrtana, and mindful remembrance of the Divine.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights āhnika/ācāra (daily regimen) as a technical discipline allied to Vedic practice—timing (aruṇodaya), bodily purity (śauca), and behavioral restraint (vāg-niyama) as prerequisites for study and ritual.