Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 44

Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya

स मनुः सिद्धिहीनः स्यान्मंदः पंक्त्यक्षरो मनुः । कूट एकाक्षरो मंत्रः स एवोक्तो निरंशकः ॥ ४४ ॥

sa manuḥ siddhihīnaḥ syānmaṃdaḥ paṃktyakṣaro manuḥ | kūṭa ekākṣaro maṃtraḥ sa evokto niraṃśakaḥ || 44 ||

المانترا (manu) الخالية من السِّدهي (siddhi) تُعَدّ ضعيفة. والمانترا المؤلَّفة من سِلْسلة من المقاطع تُسمّى «مانو». أمّا «كوطا» فهو مانترا ذو مقطع واحد؛ وهو وحده يُقال له «نِرَمشَكَ» (بلا أجزاء).

सःthat
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मनुःmanu (mantra-formula)
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सिद्धि-हीनःdevoid of accomplishment (siddhi)
सिद्धि-हीनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मन्दःweak/ineffective
मन्दः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पंक्ति-अक्षरःhaving letters in a sequence
पंक्ति-अक्षरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपंक्ति (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative; ‘having letters in a row/series’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मनुःmanu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कूटःcrooked/obscure/‘kūṭa’
कूटः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एक-अक्षरःsingle-syllabled
एक-अक्षरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formद्विगु (numerical compound), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मन्त्रःmantra
मन्त्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःthat
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis ‘indeed/only’)
उक्तःis said/called
उक्तः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is said/called’
निर्-अंशकःwithout parts
निर्-अंशकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + अंशक (प्रातिपदिक)
Formउपसर्गपूर्वक-विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘without parts/portionless’

Sanatkumara (teaching Narada in a technical Vedanga/mantra-śāstra context)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

It distinguishes mantras by functional potency: a mantra lacking siddhi is ‘weak,’ while the most condensed one-syllable form (kūṭa) is described as ‘partless,’ implying concentrated power when properly received and applied.

Indirectly, it supports bhakti practice by emphasizing that devotional recitation should be grounded in an efficacious mantra—especially a concentrated seed-form—received through proper tradition, rather than mere mechanical repetition.

Mantra-śāstra/Śikṣā-oriented technical knowledge: the verse classifies mantras by syllabic structure (paṅkti-akṣara vs ekākṣara) and links structure to siddhi (practical efficacy in japa and ritual).