Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 39

The Greatness of the Gaṅgā

Gaṅgāmāhātmya

काशीस्मरणजं पुण्यं भुक्त्वा स्वर्गे तदन्ततः । पृथिव्यामेकराड् भूत्वा काशीं प्राप्य च मुक्तिभाक् ॥ ३९ ॥

kāśīsmaraṇajaṃ puṇyaṃ bhuktvā svarge tadantataḥ | pṛthivyāmekarāḍ bhūtvā kāśīṃ prāpya ca muktibhāk || 39 ||

بعد أن يتمتّع في السماء بالثواب المتولّد من تذكّر كاشي، ثم حين ينفد ذلك الثواب، يولد في الأرض ملكاً منفرداً بالسيادة؛ ثم إذا بلغ كاشي مرة أخرى صار شريكاً في الموكشا، نصيباً من التحرّر.

काशीस्मरणजम्born from remembering Kāśī
काशीस्मरणजम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकाशी + स्मरण + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः तत्पुरुषः (काश्याः स्मरणात् जातम्)
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
भुक्त्वाhaving enjoyed
भुक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formकृदन्तः; क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), धातुः: भुज् (to enjoy/consume)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
तत्that (merit/result)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अन्ततःfinally
अन्ततः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्ततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषण (adverb: finally/at the end)
पृथिव्याम्on earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
एकराट्a sole king
एकराट्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएक + राज्/राट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः कर्मधारयः (एकः राट् = sole king)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formकृदन्तः; क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), धातुः: भू (to become)
काशीम्Kāśī
काशीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formकृदन्तः; ल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), धातुः: आप् (to obtain) उपसर्गः: प्र
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction/and)
मुक्तिभाक्partaking of liberation / liberated
मुक्तिभाक्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुक्ति + भज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः उपपद-तत्पुरुषः (मुक्तिं भजते/भाक् = partaker)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

K
Kashi (Varanasi)
S
Svarga
P
Prithivi
M
Moksha

FAQs

It teaches that even mere remembrance of Kāśī generates great puṇya that yields heavenly enjoyment, worldly sovereignty, and ultimately culminates in mokṣa upon attaining Kāśī again—highlighting Kāśī as a liberation-conferring tīrtha.

The verse elevates smaraṇa (devotional remembrance) as a potent bhakti-aṅga: contemplating a sacred abode like Kāśī is itself a devotional act that ripens into spiritual destiny and, when aligned with reaching Kāśī, supports liberation.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; the practical takeaway is tīrtha-smaraṇa and tīrtha-yātrā as dharmic practice—remembering and reaching Kāśī as a sādhanā linked to puṇya and mokṣa.