Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 55

Gṛhastha-nitya-karman: Śauca, Sandhyā-vidhi, Pañca-yajña, and Āśrama-krama

ब्रह्मणी चतुराननाक्षवलया कुम्भं करैः स्रुक्स्रवौ बिभ्राणा त्वरुणेंदुकांतिवदना ऋग्रूपिणी बालिका । हंसारोहणकेलिखण्खण्मणेर्बिंबार्चिता भूषिता गायत्री परिभाविता भवतु नः संपत्समृद्ध्यै सदा ॥ ५५ ॥

brahmaṇī caturānanākṣavalayā kumbhaṃ karaiḥ sruksravau bibhrāṇā tvaruṇeṃdukāṃtivadanā ṛgrūpiṇī bālikā | haṃsārohaṇakelikhaṇkhaṇmaṇerbiṃbārcitā bhūṣitā gāyatrī paribhāvitā bhavatu naḥ saṃpatsamṛddhyai sadā || 55 ||

لتكن لنا غاياتري الموقَّرة—شَكتي براهما ذي الوجوه الأربعة—تتخذ المِسبحة سوارًا، وتحمل بيديها إناء الماء الطقسي والمِغرفة وملعقة القربان؛ ووجهها يشرق كالقمر الوليد؛ وهي صورة الرِّغفيدا، عذراء فتية—مُزدانة بحُليٍّ ترنّ في لهوها على مطية البجعة، ومُجمَّلة بزينة كالبِمبا؛ يتأملها الحكماء على الدوام—فلتمنحنا دائمًا اليسر والرخاء والوفرة.

brahmaṇīShakti of Brahma
brahmaṇī:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootbrahmaṇī (ब्रह्मणी)
FormFeminine, Nominative, Singular
caturānanāFour-faced
caturānanā:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootcaturānanā (चतुरानना)
FormFeminine, Nominative, Singular
akṣavalayāHaving a rosary
akṣavalayā:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootakṣavalayā (अक्षवलया)
FormFeminine, Nominative, Singular
kumbhamPot/Vessel
kumbham:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootkumbha (कुम्भ)
FormMasculine, Accusative, Singular
karaiḥWith hands
karaiḥ:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootkara (कर)
FormMasculine, Instrumental, Plural
sruksravauThe Sruk and Sruva ladles
sruksravau:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootsruksruva (स्रुक्स्रुव)
FormMasculine, Accusative, Dual
bibhrāṇāHolding/Bearing
bibhrāṇā:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootbhṛ (भृ)
FormPresent Participle (Atmanepada), Feminine, Nominative, Singular
tuIndeed/But
tu:
None
TypeIndeclinable
Roottu (तु)
FormParticle
aruṇendukāntivadanāFace with the luster of the rising moon/sun
aruṇendukāntivadanā:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootaruṇendukāntivadanā (अरुणेन्दुकान्तिवदना)
FormFeminine, Nominative, Singular
ṛgrūpiṇīEmbodiment of Rigveda
ṛgrūpiṇī:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootṛgrūpiṇī (ऋग्रूपिणी)
FormFeminine, Nominative, Singular
bālikāYoung girl
bālikā:
Visheshana (Adjective)
TypeNoun
Rootbālikā (बालिका)
FormFeminine, Nominative, Singular
haṃsārohaṇakelikhaṇkhaṇmaṇeḥOf the tinkling jewels from the play of mounting the swan
haṃsārohaṇakelikhaṇkhaṇmaṇeḥ:
Sambandha (Relation)
TypeNoun
Roothaṃsārohaṇakelikhaṇkhaṇmaṇi (हंसारोहणकेलिखण्खण्मणि)
FormMasculine, Genitive, Singular
bimbārcitāWorshipped in the image/orb
bimbārcitā:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootbimbārcitā (बिम्बार्चिता)
FormFeminine, Nominative, Singular
bhūṣitāAdorned
bhūṣitā:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootbhūṣitā (भूषिता)
FormPast Passive Participle, Feminine, Nominative, Singular
gāyatrīGayatri
gāyatrī:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootgāyatrī (गायत्री)
FormFeminine, Nominative, Singular
paribhāvitāMeditated upon/Conceived
paribhāvitā:
Visheshana (Adjective)
TypeAdjective
Rootparibhāvitā (परिभाविता)
FormPast Passive Participle, Feminine, Nominative, Singular
bhavatuMay she be
bhavatu:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootbhū (भू)
FormLot Lakara (Imperative), Parasmaipada, Prathama Purusha, Singular
naḥFor us
naḥ:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्)
FormPronoun, Dative, Plural
sampatsamṛddhyaiFor the increase of wealth/prosperity
sampatsamṛddhyai:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootsampatsamṛddhi (सम्पत्समृद्धि)
FormFeminine, Dative, Singular
sadāAlways
sadā:
None
TypeIndeclinable
Rootsadā (सदा)
FormAdverb of Time

Narada (stuti within the Narada–Sanatkumara dialogue context)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

G
Gayatri
B
Brahma
R
Rigveda
H
Hamsa (swan mount)

FAQs

It presents Gāyatrī as the living essence of Vedic revelation (especially the Ṛgveda) and as a yajña-presiding śakti; steady contemplation of her is praised as a direct cause of auspiciousness, prosperity, and inner flourishing.

By offering a vivid dhyāna (meditative icon) of Gāyatrī—her form, attributes, and radiance—the verse teaches bhakti through upāsanā: loving remembrance and visualization that ripens into reverence, steadiness, and grace-bestowing devotion.

It reflects Kalpa (ritual practice) through explicit yajña tools (kumbha, sruk, sruva) and Mantra-upāsanā discipline—showing how Vedic ritual symbolism is integrated into daily meditation on Gāyatrī.