Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 166

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

कष्टमर्थक्षयः क्लेशः समतार्थसुखागमः । धनाप्तिः सुखमिष्टाप्तिरिति रेखाफलं क्रमात् ॥ १६६ ॥

kaṣṭamarthakṣayaḥ kleśaḥ samatārthasukhāgamaḥ | dhanāptiḥ sukhamiṣṭāptiriti rekhāphalaṃ kramāt || 166 ||

وعلى الترتيب، فإن الثمار التي تدلّ عليها الخطوط (في قراءة العلامات الجسدية) هي: الشدّة؛ نقصان المال؛ الكرب؛ سكينة التعادل؛ قدوم اليسر والسعادة؛ نيل الثروة؛ الفرح؛ ونيل المرغوب—هكذا يُبيَّن ثمر قراءة الخطوط خطوةً بعد خطوة.

kaṣṭamhardship
kaṣṭam:
Karma (कर्म)/Vishaya (विषय)
TypeNoun
Rootkaṣṭa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular (एकवचन)
artha-kṣayaḥloss of wealth
artha-kṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootartha + kṣaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष
kleśaḥaffliction
kleśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkleśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
samatā-artha-sukha-āgamaḥattainment of equanimity, wealth, and happiness
samatā-artha-sukha-āgamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsamatā + artha + sukha + āgama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष (series)
dhana-āptiḥgain of wealth
dhana-āptiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhana + āpti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष
sukhamhappiness
sukham:
Karma (कर्म)/Vishaya (विषय)
TypeNoun
Rootsukha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular (एकवचन)
iṣṭa-āptiḥattainment of the desired
iṣṭa-āptiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootiṣṭa + āpti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
rekhā-phalamresult of the line (rekhā)
rekhā-phalam:
Karma (कर्म)/Vishaya (विषय)
TypeNoun
Rootrekhā + phala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष
kramātin order, successively
kramāt:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootkrama (प्रातिपदिक)
FormAblative used adverbially (पञ्चमी-अव्ययीभावार्थ), Singular (एकवचन)

Sanatkumara (teaching Narada in the Moksha-Dharma section)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It frames worldly experiences—loss, distress, gain, and happiness—as predictable phases (kramāt), encouraging steadiness (samatā) amid changing fortunes while studying omens within a dharmic context.

Indirectly: by highlighting samatā (equanimity) between hardship and success, it supports the bhakti ideal of remaining devoted and balanced regardless of artha-sukha fluctuations.

It points to Jyotiṣa-related predictive knowledge and allied Samudrika/rekhā-śāstra—interpreting bodily lines and marks to infer outcomes like artha-kṣaya, dhanāpti, and iṣṭāpti.