Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 156

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

षट् त्रिधी भवतः सौम्यात्षड्वांशाष्टगो भृगोः । कर्मायव्ययषष्टस्थो जीवाद्भौमः शुभः स्मृतः ॥ १५६ ॥

ṣaṭ tridhī bhavataḥ saumyātṣaḍvāṃśāṣṭago bhṛgoḥ | karmāyavyayaṣaṣṭastho jīvādbhaumaḥ śubhaḥ smṛtaḥ || 156 ||

من عُطارِد (سَوْمْيَة) في تقسيمات الثلاثيات تكون النتيجة «ستة»؛ ومن الزُّهرة (بْهْرِغو) في تقسيمات السُّدس تكون النتيجة «ثمانية». وأمّا المِرّيخ (بْهاوما)، فإذا كان في البيت السادس—بيت العمل والمرض والإنفاق—وكان منسوبًا إلى عامل «جيفا»، فيُذكَر أنه مُيمون.

षट्six
षट्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeNoun
Rootषट् (संख्या/प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः; अव्ययवत् प्रयोगः (numeral used adjectivally)
त्रि-धीthreefold understanding (technical)
त्रि-धी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या/प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (त्रिधी = ‘threefold intellect’, technical)
भवतःof you/of the revered one
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (honorific pronoun)
सौम्यात्from the gentle one / from Mercury (Saumya)
सौम्यात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
षड्-वांश-अष्ट-गःone going to the ‘six divisions/eight parts’ (technical)
षड्-वांश-अष्ट-गः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootषड् (संख्या) + वांश (प्रातिपदिक) + अष्ट (संख्या) + ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (…गः = ‘going to …’)
भृगोःof Bhṛgu / of Venus (Bhṛgu)
भृगोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
कर्म-आय-अव्यय-षष्ठ-स्थःsituated in the sixth (place) of karma/āya/avyaya (technical)
कर्म-आय-अव्यय-षष्ठ-स्थः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकर्म (प्रातिपदिक) + आय (प्रातिपदिक) + अव्यय (प्रातिपदिक) + षष्ठ (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (…स्थः = ‘situated in …’; multi-member technical compound)
जीवात्from Jupiter (Jīva)
जीवात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
भौमःMars (Bhāuma)
भौमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शुभःauspicious
शुभः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्मृतःis said/considered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त/क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive sense: ‘is said/considered’)

Narada (teaching in a Moksha-Dharma context while citing technical allocations used in jyotiṣa-style reckoning)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

M
Mercury (Budha/Saumya)
V
Venus (Śukra/Bhṛgu)
M
Mars (Maṅgala/Bhauma)

FAQs

Even within Moksha-Dharma teaching, the text acknowledges Vedāṅga-Jyotiṣa: understanding karmic patterns (karma/āya/vyaya) through planetary indicators is presented as a supportive, practical knowledge for disciplined living and dharmic decision-making.

Indirectly: by mapping karma and its outcomes (gain, loss, affliction) to observable indicators, the verse encourages steadiness and discernment—qualities that stabilize a devotee’s life so that Vishnu-bhakti can be practiced without confusion or fear of changing fortunes.

Vedāṅga-Jyotiṣa: divisional reckoning (e.g., tri-divisions and ṣaḍaṁśa-type parts) and house-based results (the sixth house linked with work, disease, and expenditure), with Mars described as yielding auspicious outcomes under the stated condition.