Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 111

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

वंर्गोत्तमे मीनलग्ने वृषेऽब्जे तत्त्वलिप्सिके । स्वतुंगस्थेष्वशेषेषु परमायुः प्रकीर्तितम् ॥ १११ ॥

vaṃrgottame mīnalagne vṛṣe'bje tattvalipsike | svatuṃgastheṣvaśeṣeṣu paramāyuḥ prakīrtitam || 111 ||

إذا كان الطالع الحوت، وكانت (الكواكب المعنية) في الثور وفي كُنبها (الدلو) مع شوقٍ إلى التتفا—حقيقة المبادئ؛ وإذا كانت كلها في مواضع شرفها وارتفاعها، أُعلن أن العمر هو الأقصى.

वंर्गोत्तमेin the best varga (excellent division)
वंर्गोत्तमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवंर्ग + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘वंर्ग-उत्तम’ = ‘in the best varga/divisional strength’ (technical)
मीनलग्नेwhen Pisces is the ascendant
मीनलग्ने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमीन + लग्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘मीन-लग्न’ = ‘Pisces ascendant’
वृषेin Taurus
वृषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘वृष’ = वृषभ (Taurus)
अब्जेin the ascendant/lagna
अब्जे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअब्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
तत्त्वलिप्सिकेin the (state) desiring truth/essence
तत्त्वलिप्सिके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतत्त्व + लिप्सिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘तत्त्व-लिप्सिक’ = ‘desirous of truth/essence’ (technical epithet)
स्वown
स्व:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘स्व’ = ‘own’
तुंगexaltation
तुंग:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतुंग (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; ‘तुंग’ = उच्चस्थान (exaltation)
स्थेषुwhen (planets) are in their own exaltations
स्थेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; ‘स्व-तुंग-स्थ’ = ‘situated in own exaltation’
अशेषेषुin all (of them)
अशेषेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; ‘all/without remainder’
परमायुःsupreme lifespan
परमायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरम + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय: ‘परमम् आयुः’
प्रकीर्तितम्is proclaimed
प्रकीर्तितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √कीर्त् (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोग: ‘is proclaimed’

Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/astrology segment)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada
S
Sanatkumara

FAQs

It frames longevity as a result indicated by cosmic order (ṛta) through Jyotiṣa, encouraging disciplined living and dharmic alignment rather than mere fate.

Indirectly: by treating life-span as a divinely ordered field, it supports using one’s allotted time for sādhana—especially devotion and liberation-oriented practice—rather than anxiety over outcomes.

Vedāṅga Jyotiṣa: assessing āyuḥ (longevity) through lagna (ascendant), rāśi placements, and exaltation (tuṅga) conditions that signify ‘paramāyuḥ’.