Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 52

The Explanation of the Twelve-Month Caturthī Vrata

प्रातर्व्रतं तु संकल्प्य धेनुशृंजगलं शुचि । पीत्वा स्नात्वाथ मध्याह्ने शंखपालादिपन्नगान् ॥ ५२ ॥

prātarvrataṃ tu saṃkalpya dhenuśṛṃjagalaṃ śuci | pītvā snātvātha madhyāhne śaṃkhapālādipannagān || 52 ||

في الصباح يعقد المرء نيةَ هذا النذر وهو على طهارة، ثم يشرب الماءَ المقدّس المسمّى «دهينوشرِنغَغَلا» (Dhenuśṛṅgagala). وبعد الاغتسال، عند الظهيرة، يُرضي على وجه الطقس كائناتِ الأفاعي الإلهية مثل «شنخپالا» (Śaṅkhapāla) وسواهم.

prātaḥ-vratamthe morning vow
prātaḥ-vratam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprātaḥ (अव्यय) + vrata (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अव्ययपूर्वपद: 'prātaḥ-kāle vratam'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
tuthen/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
saṃkalpyahaving resolved
saṃkalpya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√kḷp (धातु) + lyap (कृत्)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): 'having resolved'
dhenu-śṛṅga-jalamwater (from/with) a cow’s horn
dhenu-śṛṅga-jalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक) + śṛṅga (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सम्बन्ध: 'dhenu-śṛṅgāt jalam' / 'water (poured) from/with a cow-horn'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śucipure (one)
śuci:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying the doer: 'pure')
pītvāhaving drunk
pītvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pā (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive): 'having drunk'
snātvāhaving bathed
snātvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√snā (धातु) + ktvā (कृत्)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive): 'having bathed'
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (sequencing adverb: 'then')
madhyāhneat midday
madhyāhne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyāhna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
śaṃkhapāla-ādi-pannagānthe serpents beginning with Śaṅkhapāla
śaṃkhapāla-ādi-pannagān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśaṃkhapāla (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + pannaga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ādi-समास: 'śaṃkhapāla-ādīn pannagān'); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

Narada

Vrata: Nāga-vrata

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Ś
Śaṅkhapāla
N
Nāgas (Pannagas)

FAQs

It outlines a disciplined sequence—saṅkalpa (intent), śauca (purity), drinking sanctified water, snāna (bath), and a midday rite—showing that inner resolve and outer purification together sanctify a vrata.

Though primarily procedural, it supports bhakti by emphasizing purity and mindful observance; such regulated daily rites are presented as supportive disciplines that steady the devotee’s conduct for higher worship.

Kalpa (ritual procedure) is implicit: the verse gives a time-based ritual sequence (morning saṅkalpa, bathing, midday propitiation), reflecting practical liturgical ordering and vrata-vidhi.