Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 30

The Description of the Brahmāṇḍa Purāṇa’s Table of Contents

Anukramaṇī

अष्टादशमनौपम्यं सारात्सारतरं द्विज । ब्रह्मांडं यच्चतुर्लक्षं पुराणं येन पठ्यते ॥ ३० ॥

aṣṭādaśamanaupamyaṃ sārātsārataraṃ dvija | brahmāṃḍaṃ yaccaturlakṣaṃ purāṇaṃ yena paṭhyate || 30 ||

يا ذا الميلادين (دڤيجا)، من بين البورانات الثماني عشرة فإن «برهماندا بورانا» لا نظير له—بل هو أصفى من صفوة الجوهر؛ وهو البورانا الذي يُتلى على أنه يضم أربعة لاكشا (٤٠٠٬٠٠٠) من الشلوكات.

अष्टादशम्eighteen
अष्टादशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टादश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्या-विशेषण (numeral)
अनौपम्यम्incomparable (in eighteen ways / among eighteen)
अनौपम्यम्:
Karma (कर्म; predicate complement)
TypeAdjective
Rootअ + अनौपम्य (प्रातिपदिक; from उपमा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: अष्टादशम्-अनौपम्यम् (कर्मधारय: ‘eighteen (kinds) incomparable’)
सारात्from the essence
सारात्:
Apadana (अपादान; from)
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
सारतरम्more essential
सारतरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसारतर (प्रातिपदिक; comparative of सार)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक-विशेषण (comparative)
द्विजO twice-born (brāhmaṇa)
द्विज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
ब्रह्माण्डम्Brahmāṇḍa (Purāṇa)
ब्रह्माण्डम्:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + अण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (कर्म; relative object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun)
चतुःfour
चतुः:
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग), संख्या-विशेषण
लक्षम्four lakhs (400,000)
लक्षम्:
Visheshana (विशेषण; measure)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: चतुः-लक्षम् (द्विगु: ‘four lakhs’)
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
Karma (कर्म; object/apposition)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
येनby which
येन:
Karana (करण; instrument/means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative pronoun: ‘by which’)
पठ्यतेis read/recited
पठ्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पठ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive voice)

Suta (narrating Purāṇic anukramaṇikā material to the sages)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

B
Brahmanda Purana

FAQs

It emphasizes Purāṇic pramāṇa (textual stature) by praising the Brahmāṇḍa Purāṇa as uniquely authoritative and “essence-like,” guiding the listener toward trusted śāstric sources for dharma and cosmological teaching.

Indirectly: by classifying and exalting a Purāṇa as “sāratara,” it points devotees toward scriptural listening/recitation (śravaṇa–pāṭha) as a bhakti-supporting practice grounded in recognized Purāṇic tradition.

The practical focus is textual enumeration and pramāṇa—an anukramaṇikā-style cataloging of corpus size (catur-lakṣa), useful for traditional study planning and śāstra classification rather than a specific Vedāṅga like Vyākaraṇa or Jyotiṣa.