Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
तानि ग्रस्तान्यनीकानि रेजुरर्जुनमार्गणै: । शैलं प्रति बला भ्राणि व्याप्तानीवार्करश्मिभि:,अर्जुनके बाणोंसे आच्छादित हुई कौरवोंकी सेना इस प्रकार सुशोभित हुई, मानो पर्वतके निकट नवीन मेघोंकी घटा सूर्यकी किरणोंसे व्याप्त हो गयी हो
tāni grastāny anīkāni rejur arjuna-mārgaṇaiḥ | śailaṁ prati balā bhrāṇi vyāptānīva arka-raśmibhiḥ ||
قال فايشَمبايانا: إن تشكيلات قتال الكورافا، وقد أُمسكت وغطّتها سهام أرجونا، لمعَت بضياءٍ غريب—ككتلٍ حديثة من السحاب تجمّعت قرب جبل، وقد نفذت فيها أشعة الشمس من كل جانب. وتُبرز الصورة كيف يمكن للبراعة المنضبطة في الحرب أن تبدو متألّقة حتى وهي تُغرق قوة الخصم.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights the Mahābhārata’s recurring idea that kṣatriya prowess, when exercised with mastery and purpose, carries a kind of ‘radiance’—yet that radiance is ethically ambivalent, because it is inseparable from the act of overwhelming and harming others in war.
In the Virāṭa episode’s battle context, Arjuna’s volleys of arrows cover and dominate the opposing Kaurava formations; the narrator describes the scene through a vivid simile: cloud-masses near a mountain lit through by sunlight.