Shloka 10
Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
Devanagari script
स्रजो<्डर्जुनशरै: शीर्ण शुष्यत्पुष्पं हिरण्मयम् । छत्राणि च पताकाश्न खे दधार सदागति:,अर्जुनके बाणोंसे छिन्न-भिन्न हो हारसे टूटकर बिखरे हुए स्वर्णचम्पाके सूखे फूल, छत्र और पताकाओं आदिको वायु कुछ देरतक आकाशमें ही धारण किये रहती थी (बाणोंके जालपर रुक जानेसे वे जल्दी नीचे नहीं गिरते थे)
Transliteration
srajo 'rjunaśaraiḥ śīrṇāḥ śuṣyatpuṣpaṃ hiraṇmayam | chatrāṇi ca patākāś ca khe dadhāra sadāgatiḥ ||
Translation
قال فايشامبايانا: إن الأكاليل التي حطّمتها سهام أرجونا، وقد ذبلت أزهارها الذهبية، ومعها المظلات والرايات، ظلت معلّقة في السماء برهةً بفعل الريح الدائمة الحركة؛ إذ علقت وتباطأت في شبكة السهام الكثيفة فلم تهوِ سريعًا إلى الأرض.
Word by Word
स्रजःgarlands
स्रजः:
Karta
TypeNoun
Rootस्रज्
FormFeminine, Nominative, Plural
अर्जुन-शरैःby Arjuna's arrows
अर्जुन-शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जुन-शर
FormMasculine, Instrumental, Plural
शीर्णाःbroken, shattered
शीर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशीर्ण
FormFeminine, Nominative, Plural
शुष्यत्-पुष्पम्withering flower(s) (as a mass)
शुष्यत्-पुष्पम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुष्यत्-पुष्प
FormNeuter, Accusative, Singular
हिरण्मयम्golden
हिरण्मयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहिरण्मय
FormNeuter, Accusative, Singular
छत्राणिumbrellas
छत्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootछत्र
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पताकाःbanners, flags
पताकाः:
Karma
TypeNoun
Rootपताका
FormFeminine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
खेin the sky
खे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootख
FormNeuter, Locative, Singular
दधारheld, bore, sustained
दधार:
TypeVerb
Rootधृ
FormPerfect, 3rd, Singular
सदा-गतिःthe ever-moving one (wind)
सदा-गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootसदा-गति
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaA
ArjunaA
arrows (śara)G
garlands (srajaḥ)G
golden flowers (hiraṇmaya puṣpa)P
parasols (chatra)B
banners/flags (patākā)W
wind (sadāgatiḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes