Shloka 24
Śamī-vṛkṣe śastra-nidhāna and Entry into Virāṭa’s Capital (शमीवृक्षे शस्त्रनिधानम्)
अजयत् पश्चिमामाशां धनुषा येन पाण्डव: । माद्रीपुत्रो महाबाहुस्ताम्रास्यो मितभाषिता,जिनका मुख ताँबेके समान लाल था, जो बहुत कम बोलते थे, उन महाबाहु माद्रीनन्दन नकुलने दिग्विजयके समय जिस धनुषकी सहायतासे पश्चिम दिशापर विजय प्राप्त की थी, समूचे कुरुकुलमें जिनके समान दूसरा कोई रूपवान् न होनेके कारण जिन्हें नकुल कहा जाता था, जो युद्धमें शत्रुओंको रुलानेवाले शूर-वीर थे; उन वीरवर नकुलने भी अपने पूर्वोक्त धनुषकी प्रत्यंचा उतार दी
Vaiśampāyana uvāca: ajayat paścimām āśāṃ dhanuṣā yena pāṇḍavaḥ | mādrīputro mahābāhus tāmrāsyo mitabhāṣitā |
قال فايشَمبايانا: بذلك القوس نفسه الذي به غلب الباندافي—ابن مَادري عظيم الساعدين، ذو الوجه النحاسي وقليل الكلام—الجهة الغربية في حملة الفتح، نزع البطل الأوحد ناكولا وتر قوسه الآن. إن هذا الفعل علامة على الترفّع عن البطش والاستعداد لوضع القوة جانبًا حين تقتضي الحال، حتى لمن اشتهر بحسن الطلعة وبأسٍ يُبكي الأعداء في ساحة الوغى.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even a warrior renowned for conquest must practice restraint and self-control; laying aside the weapon at the right moment reflects disciplined strength rather than weakness.
The narrator recalls Nakula’s earlier western conquest with a particular bow and states that Nakula now removes the bowstring, indicating a pause or shift away from immediate combat readiness.