Previous Verse
Next Verse

Shloka 353

Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)

हत्वा तां महतीं सेनां त्रिगर्तानां महारथ: । तदनन्तर महारथी सहदेव त्रिगर्तोंकी उस महासेनाका संहार करके अत्यन्त उग्र रूप धारण किये हाथमें धनुष ले सुशर्मापर चढ़ आये

hatvā tāṁ mahatīṁ senāṁ trigartānāṁ mahārathaḥ | tadanantaraṁ mahārathī sahadevaḥ suśarmāṇam abhyāruroha dhanuḥ-pāṇiḥ ||

قال فايشَمبايانا: بعدما قتل سهاديڤا، فارس العربة العظيم، جيشَ التريغارتا الجرّار، اتخذ هيئةً شديدةً مُهيبة، وأمسك قوسه بيده، ثم تقدّم نحو الملك سوشَرما. ويُبرز هذا المقطع اندفاع المقاومة العادلة في ساحة القتال: فبعد كسر جموع العدو، يمضي المحارب إلى قائد الخصم ليضع حدًّا لمزيد من الأذى والاضطراب.

हत्वाhaving slain
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भाव (क्रियाविशेषण)
ताम्that (her/that)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
महतīmgreat, vast
महतīm:
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
त्रिगर्तानाम्of the Trigartas
त्रिगर्तानाम्:
TypeNoun
Rootत्रिगर्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
महारथःthe great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Sahadeva
T
Trigartas
S
Suśarmā
B
bow (dhanuḥ)
A
army (senā)

Educational Q&A

The verse underscores kṣatriya-dharma in wartime: after neutralizing a threatening force, a warrior may rightly confront the enemy leader to prevent further violence and restore order, acting with resolve rather than cruelty.

After Sahadeva has routed and destroyed the Trigarta host, he takes up his bow, assumes a fierce battle-form, and charges toward their king Suśarmā, escalating the conflict from defeating the army to confronting its commander.