Shloka 23
भीमस्य बल्लव-प्रतिज्ञा तथा अर्जुनस्य बृहन्नडा-रूप-निर्णयः
Bhīma’s Ballava Vow and Arjuna’s Decision to Become Bṛhannadā
हिमवानिव शैलानां समुद्र: सरितामिव । त्रिदशानां यथा शक्रो वसूनामिव हव्यवाट्,जैसे पर्वतोंमें हिमालय, सरिताओंमें समुद्र, देवताओं में इन्द्र, वसुओंमें हव्यवाहक अग्नि, मृगोंमें सिंह तथा पक्षियोंमें गरुड़ श्रेष्ठ हैं, उसी प्रकार कवचधारी वीरोंमें जिसका स्थान सबसे ऊँचा है, वह अर्जुन विराटनगरमें जाकर कया काम करेगा?
himavān iva śailānāṃ samudraḥ saritām iva | tridaśānāṃ yathā śakro vasūnām iva havyavāṭ |
قال يودهيشثيرا: «كما أن هيمَفان (الهيمالايا) أسبقُ الجبال، والمحيطُ أسبقُ الأنهار، وشَكرا (إندرا) أسبقُ الآلهة، وهافْيَفاهَا (أغني) أسبقُ الفاسو—كذلك يقف أرجونا في الذروة بين الأبطال المدرّعين. فأيُّ عملٍ يُرى لمثل هذا المحارب الذي لا نظير له إذا مضى إلى مدينة فيرَاطا؟»
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse uses a chain of superlatives to express Arjuna’s unmatched stature among warriors, while implicitly highlighting the paradox of dharma in exile: even the greatest must accept humble, concealed roles when circumstances and vows demand restraint.
Yudhiṣṭhira reflects on Arjuna’s preeminence and questions what purpose such a supreme, armour-clad hero would serve by going to Virāṭa’s city—setting the tension between Arjuna’s true identity and the necessity of living incognito during the Pāṇḍavas’ period of concealment.