द्रौपद्याः भीमसेन-प्रबोधनम्
Draupadī Awakens Bhīmasena
(पांसुकुण्ठितसर्वाज्जी गजराजवधूरिव । प्रतस्थे नागनासोरूर्भतुराज्ञाय शासनम् ।।
vaiśampāyana uvāca | pāṁsukuṇṭhitasarvāṅgī gajarājavadhūr iva | pratasthe nāganāsorūr bhartur ājñāya śāsanam || vimuktā mṛgaśāvākṣī nirantarapayodharā | prabhā nakṣatrarājasya kālameghair ivāvṛtā || yasyāḥ arthe pāṇḍaveyās tyajeyur api jīvitam | tāṁ te dṛṣṭvā tathā kṛṣṇāṁ kṣamiṇo dharmacāriṇaḥ | samayaṁ nātivartante velām iva mahodadhiḥ || sudeṣṇovāca | kas tvāvad hīd varārohe kasmād rodiṣi śobhane | kasyādya na sukhaṁ bhadre kena te vipriyaṁ kṛtam ||
قال فايشَمبايانا: كانت دراوبدي مغطّاة بالغبار في كل أعضائها، ومع ذلك تلمع كزوجةٍ لملك الفيلة؛ وهي ذات فخذين كخرطوم الفيل، تلقّت أمر زوجها كأمانةٍ مقدّسة، وغادرت قاعة الملك إلى مخادع الحريم. ولمّا أفلتت من قبضة كيتشَكا، خبت السيدة ذات عيني الظبية، وقد التصق صدرها الممتلئ، تحت وطأة الحزن والوجع—كضوء القمر حين تحجبه سحبُ موسم الأمطار. ومع أنها هي التي لأجلها كان أبناء باندو يبذلون حتى أرواحهم، فإن الباندافا الصابرين السالكين طريق الدهرما لم يتجاوزوا الأجل الذي قبلوه للعيش متخفّين، كما لا يتعدّى البحر العظيم حدَّ شاطئه. ثم قالت سوديشنا: «من آذاكِ، يا ذات الخصر الحسن؟ ولماذا تبكين، أيتها الجميلة؟ من الذي انقطع عنه السرور اليوم، يا عزيزتي؟ وبيدِ من صُنِع لكِ ما تكرهين؟»
वैशम्पायन उवाच
Even when provoked by grave injustice, the dharma-centered response may require disciplined restraint: the Pāṇḍavas endure the sight of Draupadī’s suffering without breaking the agreed term of incognito exile, likened to the ocean that does not cross its boundary.
After being freed from Kīcaka’s grasp, Draupadī—dust-covered and distressed—leaves the royal hall for the inner chambers, obeying her husband’s instruction. The Pāṇḍavas, though ready to die for her, hold back to preserve their ajñātavāsa vow. Queen Sudeṣṇā then asks Draupadī who harmed her and why she is weeping.