Shloka 29
Virāṭa-parva Adhyāya 13 — Kīcaka’s Proposition and Draupadī’s Dharmic Refusal
शलाकानखपातैश्न पादोदधूतैश्न दारुणै: । जानुभिश्नचाश्मनिर्घोषै: शिरोभि श्चावघट्टनै:,कभी वे रोषपूर्वक अंगुलियोंके नखोंसे एक-दूसरेको बकोटते। कभी पैरोंसे उलझाकर दोनों दोनोंको गिरा देते। कभी घुटने और सिरसे टक्कर मारते; जिससे पत्थर टकरानेके समान भयंकर शब्द होता था
śalākā-nakha-pātaiś ca pādod-dhūtaiś ca dāruṇaiḥ | jānubhiś ca aśma-nirghoṣaiḥ śirobhiś cāvaghaṭṭanaiḥ ||
قال فايشَمبايانا: وفي ثورتهما خدش كلٌّ منهما الآخر بأظفارٍ حادّة كالمسامير؛ وتعثّرا وأسقطا بعضهما بركلاتٍ كاسحةٍ قاسية؛ ثم تصادما بالركب ونطحا بالرؤوس، فدوّى صوتٌ مروّع كاصطدام الحجارة—صورةُ قتالٍ تقوده الغضبة لا ضبط النفس.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (roṣa) degrades conduct into brutal, uncontrolled violence; it implicitly contrasts such rage-driven fighting with the ideal of disciplined strength and self-restraint expected in dharmic behavior.
A fierce hand-to-hand struggle is being described: the fighters claw with nails, trip and throw with their feet, and collide with knees and heads, creating a terrifying sound like stones striking together.