Shloka 5
इन्द्रवृत्रयुद्धवर्णनम्
Indra–Vṛtra Conflict and the Adversaries’ Tapas-Targeting Counsel
धुर्यासनमथासाद्य निषसाद महानृषि: । त॑ पर्यवेषद् दैत्येन्द्र इल्वल: प्रहसन्निव,तब ऋषिश्रेष्ठ अगस्त्यने उन राजर्षियोंसे (आश्वासन देते हुए) कहा--“तुमलोगोंको चिन्ता नहीं करनी चाहिये। मैं ही इस महादैत्यको खा जाऊँगा।' ऐसा कहकर महर्षि अगस्त्य प्रधान आसनपर जा बैठे और दैत्यराज इल्वलने हँसते हुए-से उन्हें वह मांस परोस दिया
dhuryāsanam athāsādya niṣasāda mahānṛṣiḥ | taṁ paryaveṣad daityendra ilvalaḥ prahasann iva ||
ثم دنا الحكيم العظيم من مقعد الشرف فجلس. عندئذٍ قدّم إيلفالا، سيدُ الدانَفَة، وكأنّه يبتسم في سرّه، ذلك اللحم المقرَّب. ويُبرز المشهدُ التباينَ بين ضيافةٍ شيطانيةٍ ماكرة وبين سكينةِ رِشيٍّ لا يهاب، تستند إلى قوة التَّبَس (الزهد) وإلى حماية الآخرين.
लोगमश उवाच
Educational Q&A
True strength is shown as calm fearlessness and protection of others: the sage accepts the seat and the offering without anxiety, while the demon’s mocking smile signals deceit. The ethical contrast highlights discernment and steadfastness in dharma even when confronted by hostile intent disguised as hospitality.
Agastya (the great sage) takes the honored seat. Ilvala, the demon-chief, smiling as if in secret amusement, serves him the prepared dish—part of Ilvala’s deceptive plot in the well-known Ilvala–Vatāpi cycle.