Shloka 15
अगस्त्यस्य वित्तयाचनं तथा इल्वलोपभिक्षणनिर्णयः
Agastya’s request for wealth and the decision to seek resources from Ilvala
सो<पृच्छल्लम्बमानांस्तान् भवन्त इव कम्पिता: । (किमर्थ वेह लम्बध्वं गर्ते यूयमधोमुखा: ।) संतानहेतोरिति ते प्रत्यूचुब्रह्मयतादिन:,तब उन लटकते हुए पितरोंसे अगस्त्यजीने पूछा--“आपलोग यहाँ किसलिये नीचे मुँह किये काँपते हुए-से लटक रहे हैं? यह सुनकर उन वेदवादी पितरोंने उत्तर दिया --'संतानपरम्पराके लोपकी सम्भावनाके कारण हमारी यह दुर्दशा हो रही है”
so 'pṛcchallambamānāṁs tān bhavanta iva kampitāḥ | kimartha veha lambadhvaṁ garte yūyam adhomukhāḥ || santānahetoḥ iti te pratyūcur brahmayatādinaḥ |
فلما رأى أولئك الأسلاف معلّقين منكّسي الرؤوس كأنهم يرتجفون، سألهم الحكيم: «لِمَ أنتم معلّقون هنا في هذه الحفرة ووجوهكم إلى أسفل؟» فلما سمعوا، أجاب الأسلاف—وهم أهل التزامٍ بالويدا وانضباطٍ مقدّس—قائلين: «لأجل انقطاع نسلنا؛ فقد انقطعت سلسلة الذرية.» ويؤكد هذا الموضع الثقل الأخلاقي لصون السلالة بذريةٍ صالحة، إذ يُعتقد أن رفاه الأسلاف متعلّق بذلك.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights pitṛdharma: sustaining the continuity of descendants is treated as a serious ethical duty, since ancestral well-being is linked to the continuation of the family line and the performance of rites by progeny.
A sage (contextually Agastya) sees forefathers suspended upside down in a pit and asks why they are in such a state. They answer that their suffering is due to the break in their lineage—the absence or loss of descendants.