Shloka 7

विदुर-धृतराष्ट्रसंवादः

Vidura–Dhṛtarāṣṭra Dialogue on Rajadharma and Restitution

Devanagari script

ततो<पश्यद्‌ विदुरं तूर्णमारा- दभ्यायान्तं सत्यसंध: स राजा । अथाब्रवीद्‌ भ्रातरं भीमसेनं कि नु क्षत्ता वक्ष्यति न: समेत्य,सत्यप्रतिज्ञ राजा युधिष्ठिरने जब बड़ी उतावलीके साथ विदुरजीको अपने निकट आते देखा तब भाई भीमसेनसे कहा--'ये विदुरजी हमारे पास आकर न जाने क्‍या कहेंगे

Transliteration

tato ’paśyad viduraṃ tūrṇam ārād abhyāyāntaṃ satyasaṃdhaḥ sa rājā | athābravīd bhrātaraṃ bhīmasenaṃ ki nu kṣattā vakṣyati naḥ sametya ||

Translation

عندئذٍ رأى الملك الثابت على الصدق فيدورا مقبلًا مسرعًا من قريب. فقال لأخيه بهيماسينا: «ترى ماذا سيقول لنا الخَطّاء (فيدورا) حين يأتي ليلقانا؟»

Word by Word

• ततः: then/from there
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• अपश्यत्: saw
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: Imperfect (Lan), 3, singular, Parasmaipada

• विदुरम्: Vidura
• विदुरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विदुर
• Form: masculine, accusative, singular

• तूर्णम्: swiftly
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्ण

• आरात्: from afar
• Type: Indeclinable
• Root: आरात्

• अभ्यायान्तम्: approaching/coming near
• Type: Verb
• Root: अभि-या
• Form: present active participle (शतृ), masculine, accusative, singular

• सत्यसन्धः: true-to-his-vow (truth-bound)
• Type: Adjective
• Root: सत्यसन्ध
• Form: masculine, nominative, singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: masculine, nominative, singular

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: masculine, nominative, singular

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• अब्रवीत्: said/spoke
• Type: Verb
• Root: ब्रू
• Form: Imperfect (Lan), 3, singular, Parasmaipada

• भ्रातरम्: to (his) brother
• भ्रातरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ
• Form: masculine, accusative, singular

• भीमसेनम्: Bhimasena
• भीमसेनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: masculine, accusative, singular

• किम्: what
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: neuter, accusative, singular

• नु: indeed/now (interrogative particle)
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• क्षत्ता: the chamberlain (Vidura)
• क्षत्ता: Karta
• Type: Noun
• Root: क्षत्तृ
• Form: masculine, nominative, singular

• वक्ष्यति: will say
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Simple Future (Lrt), 3, singular, Parasmaipada

• नः: to us
• नः: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: dative, plural

• समेत्य: having come/after coming
• Type: Verb
• Root: सम्-इ
• Form: absolutive (क्त्वा/ल्यप्), true

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vidura
• Yudhiṣṭhira
• Bhīmasena (Bhīma)