Shloka 17
धृतराष्ट्र–संजय संवादः
Dhṛtarāṣṭra and Sañjaya on Arjuna’s Indraloka report and the political consequences
तत्र द्वारमनुप्राप्ता द्वारस्थैश्व निवेदिता । अर्जुनस्य नरश्रेष्ठ उर्वशी शुभलोचना,नरश्रेष्ठ जनमेजय! महलके द्वारपर पहुँचकर वह ठहर गयी। उस समय द्वारपालोंने अर्जुनको उसके आगमनकी सूचना दी। तब सुन्दर नेत्रोंवाली उर्वशी रात्रिमें अर्जुनके अत्यन्त मनोहर तथा उज्ज्वल भवनमें उपस्थित हुई। राजन्! अर्जुन सशंक हृदयसे उसके सामने गये
tatra dvāram anuprāptā dvārasthaiś ca niveditā | arjunasya naraśreṣṭha urvaśī śubhalocanā | naraśreṣṭha janamejaya mahālakasya dvāraparaṃ prāpya tiṣṭhatī sma | tadā dvārapālair arjunāya tasyā āgamanam ākhyātam | tataḥ śubhalocanā urvaśī rātrau arjunasya atyanta-manohare ujjvale ca bhavane samupasthitā | rājan arjunaḥ saśaṅka-hṛdayas tasyāḥ samīpam agacchat |
قال فَيْشَمْبَايَنَة: لما بلغت أُورْفَشِي ذاتَ العيونِ الحسناء بابَ القصر، أعلنها حُرّاسُ البابِ لأَرْجُونَ. يا جَنَمَيْجَيَا، يا خيرَ الرجال، وقفت عند مدخلِ القصر، ثم أخبر البوّابون أَرْجُونَ بقدومِها. عندئذٍ، في جوفِ الليل، دخلت أُورْفَشِي مسكنَ أَرْجُونَ البهيَّ شديدَ السناء، الآسرَ في جماله. فخرج الملكُ أَرْجُونَ للقائها وقلبُه ممتلئٌ بالوجلِ والارتياب.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse sets up an ethical test: when desire or unexpected intimacy approaches, a dharmic person must respond with awareness and restraint. Arjuna’s apprehension hints at the need to balance courtesy with moral boundaries.
Urvaśī arrives at Arjuna’s residence at night. The gatekeepers announce her, and Arjuna—uneasy and cautious—goes to meet her, foreshadowing a consequential encounter.