Shloka 12
Vyāsa’s Counsel to Yudhiṣṭhira: Pratismṛti-vidyā, Arjuna’s Aśtra-Quest, and the Move to Kāmyaka
देवतानां यथाकाल प्रसादं प्रतिपालय । तपसा योजयात्मानमुग्रेण भरतर्षभ,उसका विधिवत् प्रयोग करनेपर समस्त जगत् अच्छी प्रकारसे ज्यों-का-त्यों स्पष्ट दीखने लगता है। तात! उस मन्त्र-विद्यासे युक्त एवं एकाग्रचित्त होकर तुम यथासमय देवताओंकी प्रसन्नता प्राप्त करो। भरतश्रेष्ठी! अपने-आपको उग्र तपस्यामें लगाओ। धनुष, कवच और खड्ग धारण किये साधु-व्रतके पालनमें स्थित हो मौनावलम्बनपूर्वक किसीको आक्रमणका मार्ग न देते हुए उत्तर दिशाकी ओर जाओ
yudhiṣṭhira uvāca | devatānāṃ yathākālaṃ prasādaṃ pratipālaya | tapasā yojayātmānam ugreṇa bharatarṣabha | dhanuḥ-kavaca-khaḍga-dhārī sādhu-vrate sthitaḥ | maunāvalambana-pūrvaṃ na kasyacid ākramasya mārgaṃ dadan | uttarāṃ diśaṃ gaccha |
قال يودهيشثيرا: «في الأوقات اللائقة، احفظ رضى الآلهة وثبّته. يا ثور آل بهاراتا، اشدد نفسك برياضةٍ قاسية. واحمل القوس والدرع والسيف، واثبت على نذرٍ مقدّس، مستنداً إلى الصمت؛ ولا تترك لأحدٍ منفذاً للهجوم؛ وامضِ نحو الشمال.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined dharma: seek divine favor through timely, proper observance; cultivate intense tapas and self-control; adopt vows such as silence; and move with vigilance so as not to invite conflict—spiritual practice joined with prudent conduct.
Yudhiṣṭhira instructs the addressed Bharata hero to undertake an ascetic, vow-bound course of action: propitiate the gods at the right times, commit to severe austerities, travel north while armed and protected, keep silence, and avoid giving adversaries any chance to attack.