Shloka 78

अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश

Draupadī on Action, Fate, and Human Effort

Devanagari script

यदेन: कुरुते किंचिद्‌ राजा भूमिमवाप्रुवन्‌ । सर्व तन्नुदते पश्चाद्‌ यज्जैरविपुलदक्षिणै:,“राजा पृथ्वीको अपने अधिकारमें करते समय युद्धजनित हिंसा आदिके द्वारा जो कुछ पाप करता है, वह सब राज्यप्राप्तिके पश्चात्‌ भारी दक्षिणावाले यज्ञोंद्वारा नष्ट कर देता है

Translation

قال فايشَمبايانا: «إن الملك، وهو ينال سلطان الأرض، قد يقترف شيئًا من الإثم بما ينشأ عن الحرب من قتلٍ وعنفٍ ونحوه؛ لكنه بعد أن يستقر له المُلك يمحو ذلك كله بإقامة يَجْناتٍ عظيمة تُبذَل فيها دَكْشِنَا وافرة (عطايا القربان).»

Word by Word

यत्whatever (which)

एनःsin, fault

कुरुतेdoes, commits

किञ्चित्something, any (amount)

राजाthe king

भूमिम्the earth, land

अवाप्रुवन्was obtaining, acquired

सर्वम्all (of it)

तत्that

नुदतेdrives away, removes

पश्चात्afterwards

यत्by which

यज्ञैःby sacrifices

विपुल-दक्षिणैःwith abundant fees (as gifts)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes