Shloka 4
ब्राह्मणेषु च तुष्टेषु संतुष्टा: पाण्डुनन्दना: । ब्रह्मा विष्णुस्तथा रुद्र: शक्रो देवगणास्तथा,ब्राह्मणोंके संतुष्ट होनेपर पाण्डव, ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, इन्द्र, देवगण, भूतगण, मुनिगण, देवियाँ तथा पितृगण--ये सभी संतुष्ट होते हैं। अपनी शक्तिके अनुसार अन्न-वस्त्र और आभूषण देकर वाचककी पूजा करनी चाहिये
vaiśampāyana uvāca | brāhmaṇeṣu ca tuṣṭeṣu santuṣṭāḥ pāṇḍunandanāḥ | brahmā viṣṇus tathā rudraḥ śakro devagaṇās tathā |
قال فايشَمبايانا: إذا رَضِيَ البراهمةُ رَضِيَ أبناءُ باندو؛ وكذلك يرضى براهما وفيشنو ورودرا وشَكرا (إندرا) وجموعُ الآلهة. ويؤكد هذا الموضع خُلُقًا دَهرميًّا: إن إكرامَ البراهمةِ العلماء وإرضاءَهم—ولا سيما بالعطايا اللائقة وبالعبادة المقرونة بالتوقير—يجلب الوئام والبِشرَ والبركة، إذ يُعَدّ ذلك إرضاءً للنظام الإلهي نفسه.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that pleasing and honoring Brāhmaṇas—through respectful conduct and suitable gifts—supports dharma and is regarded as pleasing the gods themselves, thereby bringing auspiciousness to one’s life.
Vaiśampāyana states a general dharmic principle: the satisfaction of Brāhmaṇas is linked to the satisfaction of the Pāṇḍavas and major deities (Brahmā, Viṣṇu, Rudra, Indra) and the divine hosts, emphasizing the religious-social importance of honoring learned recipients.