Shloka 12
कुन्तीगर्भगोपनम् तथा मञ्जूषाप्रवाहः
Kuntī’s concealed childbirth and the river-borne casket
ततो हर्यश्वयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा । उपतस्थे रणे रामं॑ मातलि: शक्रसारथि:,इसी समय इन्द्रका सारथि मातलि हरे रंगके घोड़ोंसे जुते हुए सूर्यके समान तेजस्वी रथके साथ उस रणभूमिमें श्रीरामचन्द्रजीके समीप आ पहुँचा
tato hary-aśva-yuktena rathenāditya-varcasā | upatasthe raṇe rāmaṁ mātaliḥ śakra-sārathiḥ ||
ثم أقبل ماتَلي، سائق مركبة شَكرا (إندرا)، إلى ساحة القتال قريبًا من راما، على عربةٍ متلألئة كالشمس، تجرّها خيولٌ بلون «هَري». ويُبرز المشهد عونًا إلهيًّا يأتي في أوانه لنصرة المحارب القائم بالدهرما وسط المعمعة.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the motif that when a righteous cause is upheld amid danger, timely support—often symbolized as divine or providential—can arrive. It frames assistance not as random favor but as aid aligned with dharma in a moment of crisis.
Mārkaṇḍeya narrates that Mātali, Indra’s charioteer, comes to Rāma on the battlefield in a brilliant, sun-like chariot drawn by hari-colored horses, signaling reinforcement and a turning point in the martial episode.