Shloka 14
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
ततस्तेषु हरीन्द्रेषु समावृत्तेषु सर्वश: । तिथौ प्रशस्ते नक्षत्रे मुहूर्ते चाभिपूजिते,तदनन्तर उन समस्त श्रेष्ठ वानरोंक सब ओरसे एकत्र हो जानेपर सुग्रीवसहित भगवान् श्रीरामने एक दिन शुभ तिथि, उत्तम नक्षत्र और शुभ मुहूर्तमें युद्धके लिये प्रस्थान किया। उस समय ऐसा जान पड़ता था, मानो वे उस व्यूहरचनायुक्त सेनाके द्वारा सम्पूर्ण लोकोंका संहार करने जा रहे हैं
tatasteṣu harīndreṣu samāvṛtteṣu sarvaśaḥ | tithau praśaste nakṣatre muhūrte cābhipūjite ||
ثم لما اجتمع أولئك سادةُ القردة من كل ناحية، وحين حلّ يومٌ قمريٌّ مبارك، وكوكبةٌ مواتية، وساعةٌ ميمونة قد أُجِلَّت بالتكريم، خرج راما—مع سوغريفا—إلى القتال. وبدا المشهد كأنهم، بجيشٍ مُصفَّفٍ في تشكيلٍ حربيّ (vyūha)، مقبلون على إنزال الدمار بجميع العوالم.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic principle of acting with preparedness and propriety: collective strength is gathered, and action—especially war—is undertaken only at an auspicious, ritually affirmed time, suggesting disciplined power guided by right order rather than impulse.
The monkey leaders assemble from all directions; at an auspicious tithi, nakṣatra, and muhūrta, Rāma sets out for battle with Sugrīva, and the army’s formation appears so formidable that it seems capable of destroying the worlds.