Shloka 17
सीता-रावण-संवादः
Sītā–Rāvaṇa Dialogue in the Aśoka Grove
स कोटिकास्यस्तच्छुत्वा रथात् प्रस्कन्द्य कुण्डली । उपेत्य पप्रच्छ तदा क्रोष्टा व्याप्रवधूमिव,“यदि मैं इस सुन्दरीको पा जाऊँ तो कृतार्थ हो जाऊँगा। कोटिक! जाओ और पता लगाओ कि इसका पति कौन है?' जयद्रथका यह वचन सुनकर कुण्डलमण्डित कोटिकास्य रथसे उतर पड़ा और जैसे गीदड़ बाघकी स्त्रीसे बात करे, उसी प्रकार उसने द्रौपदीके पास जाकर पूछा
sa koṭikāsyas tac chrutvā rathāt praskandya kuṇḍalī | upetya papraccha tadā kroṣṭā vyāpravadhūm iva |
قال فايشَمبايانا: لما سمع كوṭيكاسيا—المتحلّي بالأقراط—تلك الكلمات، قفز من العربة. ثم دنا منها وسألها في الحال، كابنِ آوى يخاطب لَبُؤةً، دالًّا على جرأته الوقحة وعلى خطر استفزاز امرأةٍ ذات بأس. ويُبرز هذا المشهد قبحَ المعنى الأخلاقي في معاملة المرأة كشيءٍ يُقتنى، ويُنذر بخرقٍ للدَّرما سيستدعي عواقبه.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unchecked desire leads to adharma: the verse frames the messenger’s approach as predatory and reckless (a jackal before a tigress), highlighting the ethical danger of objectifying and coercing a woman and hinting at inevitable repercussions.
After hearing his master’s command, Koṭikāsya jumps down from the chariot, approaches the woman (contextually Draupadī in this episode), and questions her—an intrusive inquiry that advances Jayadratha’s wrongful intent.