Shloka 18
रामस्य पम्पातीरगमनम्, सुग्रीवसख्यं, वालिवधः, सीतारक्षणवृत्तान्तश्च
Rāma at Pampā; alliance with Sugrīva; Vālin’s fall; Sītā’s guarded captivity
पार्श्वस्थां शयने त्यक्त्वा रुक्मिणीं केशव: प्रभु: । तत्राजगाम त्वरितो हाुचिन्त्यगतिरीश्वर:,वैशम्पायनजी कहते हैं--द्रौपदीके इस प्रकार स्तुति करनेपर अचिन्त्यगति परमेश्वर देवाधिदेव जगन्नाथ भक्तवत्सल भगवान् केशवको यह मालूम हो गया कि द्रौपदीपर कोई संकट आ गया है, फिर तो शय्यापर अपने पास ही सोयी हुई रुक्मिणीको छोड़कर तुरंत वहाँ आ पहुँचे
vaiśampāyana uvāca | pārśvasthāṃ śayane tyaktvā rukmiṇīṃ keśavaḥ prabhuḥ | tatrājagāma tvarito hy acintyagatir īśvaraḥ ||
قال فَيْشَمْبَايَنَة: إنّ الربَّ كيشَفَا، السيّدَ المهيمن، ترك رُكْمِنِي التي كانت مضطجعةً إلى جواره على الفراش، وأسرع من فوره إلى ذلك الموضع—هو الذي لا تُدرَك حركته، الإلهُ المتصرّف—إذ علم أنّ مُحبًّا من عبّاده قد ألمّت به شدّة.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ideal of immediate protection of the distressed: the Lord, characterized as acintyagati (beyond human comprehension), prioritizes the devotee’s peril over personal comfort, modeling compassionate and prompt aid as a dharmic value.
Vaiśampāyana narrates that Kṛṣṇa (Keśava), leaving Rukmiṇī who was beside him on the bed, rushes swiftly to the scene of trouble—implying he has perceived a devotee’s संकट (distress) and comes at once to intervene.