Shloka 4
रावण–मारीचसंवादः तथा मृगप्रलोभनपूर्वकं सीताहरणोपक्रमः
Rāvaṇa–Mārīca Dialogue and the Decoy-Deer Prelude to Sītā’s Abduction
धर्मात्मानो जितात्मान: शान्ता दान्ता विमत्सरा: | दानधर्मरता मर्त्या: शूराश्चाहवलक्षणा:,ब्रह्म! धर्मात्मा, मनको वशमें रखनेवाले, शम-दमसे सम्पन्न, ईर्ष्यारहित, दानधर्मपरायण तथा युद्धकलामें प्रसिद्ध शूरवीर मनुष्य ही वहाँ सब धर्मोमें श्रेष्ठ इन्द्रिय- संयम और मनोनिग्रहरूपी योगको अपनाकर सत्पुरुषों-द्वारा सेवित पुण्यवानोंके लोकोंमें जाते हैं
dharmātmāno jitātmānaḥ śāntā dāntā vimatsarāḥ | dānadharmaratā martyāḥ śūrāś cāhavalakṣaṇāḥ ||
قال الرسول الإلهي: «إن البشرَ ذوي الاستقامة، القاهرين لأنفسهم، الساكنين المنضبطين، الخالين من الحسد، المولعين بالصدقة وبإقامة الدَّرْما، والمشهورين أبطالًا بعلامات البأس في القتال—أولئك، إذ يأخذون بأسمى الدَّرْما: كفَّ الحواس، وباليوغا التي تُحكم زمامَ العقل، يبلغون العوالمَ الزكيّة ذاتَ الثواب، التي يجلّها الصالحون ويؤمّونها.»
देवदूत उवाच
Educational Q&A
True excellence is defined not only by outward heroism but by inner mastery: peace, discipline, freedom from envy, and commitment to charity and dharma. Such self-restraint—especially control of senses and mind as a form of yoga—leads to higher, meritorious realms honored by the virtuous.
A divine messenger describes the qualities of people who attain blessed worlds: righteous, self-controlled, non-envious, charitable, and also valorous in battle. The passage links kṣatriya-like bravery with ascetic-style inner discipline, presenting an integrated ethical ideal.