Shloka 1
Daśagrīva-boonāvaraṇa, Viṣṇv-avatāra-niyoga, Vānara-sahāya-janana, Mantharā-nirmāṇa
््स् “+(>9) #::.# #55-7 (व्रीहिद्रोणिकपर्व) एकोनषष्ट्यधिकद्वधिशततमो< ध्याय: युधिष्ठिरकी चिन्ता, व्यासजीका पाण्डवोंके पास आगमन और दानकी महत्ताका प्रतिपादन वैशम्पायन उवाच वने निवसतां तेषां पाण्डवानां महात्मनाम् | वर्षण्येकादशातीयु: कृच्छेण भरतर्षभ,वैशम्पायनजी कहते हैं--भरतश्रेष्ठ जनमेजय! इस प्रकार वनमें रहते हुए उन महात्मा पाण्डवोंके ग्यारह वर्ष बड़े कष्टसे बीते
vaiśampāyana uvāca | vane nivasatāṃ teṣāṃ pāṇḍavānāṃ mahātmanām | varṣāṇy ekādaśātīyuḥ kṛcchreṇa bharatarṣabha ||
قال فايشَمبايانا: يا جاناميجايا، يا ثورَ آلِ بهاراتا، بينما كان أولئك الباندافا العظامُ النفس يقيمون في الغابة، مضت عليهم إحدى عشرة سنة لا تمرّ إلا بالمشقة.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic endurance: even righteous persons may face prolonged hardship, and steadfastness in adversity becomes part of the moral preparation for eventual justice and rightful order.
Vaiśampāyana continues narrating to King Janamejaya that the Pāṇḍavas, living in the forest during their exile, have completed eleven difficult years—setting the stage for the crucial remaining period and subsequent developments.