Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)

कुशचीराम्बरधर: परं नियममास्थित: । वाग्यतो राजशार्दूल: स स्वर्गगतिकाम्यया

kuśacīrāmbaradharaḥ paraṃ niyamam āsthitaḥ | vāgyato rājaśārdūlaḥ sa svargagatīkāmyayā

قال فايشَمبايانا: وقد لبس ثيابًا من عشب الكوشا ولحاء الشجر، أخذ الملكُ—وهو كالنمر بين الملوك—بأشدّ أنواع الزهد وأعلاها. كفَّ لسانه، ومضى في نذره طامعًا في بلوغ سبيل السماء.

कुशचीराम्बरधरःone who wears garments of kuśa-grass and bark
कुशचीराम्बरधरः:
Karta
TypeNoun
Rootकुशचीराम्बरधर
FormMasculine, Nominative, Singular
परम्supreme; highest
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
नियमम्vow; restraint; observance
नियमम्:
Karma
TypeNoun
Rootनियम
FormMasculine, Accusative, Singular
आस्थितःhaving undertaken; having adopted
आस्थितः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-स्था
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
वाग्यतःrestrained in speech; silent
वाग्यतः:
Karta
TypeAdjective
Rootवाग्यत
FormMasculine, Nominative, Singular
राजशार्दूलःtiger among kings (O best of kings)
राजशार्दूलः:
Karta
TypeNoun
Rootराजशार्दूल
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वर्गगतिःgoing to heaven; heavenly course
स्वर्गगतिः:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्गगति
FormFeminine, Nominative, Singular
काम्ययाwith desire; for the sake of wishing
काम्यया:
Karana
TypeAdjective
Rootकाम्य
FormFeminine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
rājaśārdūla (a king, unnamed in this verse)
S
svarga (heaven)
K
kuśa-grass
B
bark-cloth (cīra)

Educational Q&A

The verse highlights niyama and vāg-yama (discipline and restraint of speech) as key components of tapas: ethical self-control expressed through simple living and regulated conduct, undertaken with a clear spiritual aim (here, attainment of svarga).

Vaiśampāyana describes a king adopting ascetic markers—kuśa-grass and bark garments—and entering a strict observance. He controls his speech and performs austerity motivated by the wish to reach heaven.