Shloka 14
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
तच्छुत्वा सुहृदश्चैव समन्युरिदमब्रवीत् | न धर्मधनसौख्येन नैश्वर्येण न चाज्ञया,गच्छध्वं नगरं सर्वे पूज्याश्व गुरवो मम । सब सुहृदोंके वचन सुनकर दुर्योधनने उनसे कुपित हो इस प्रकार कहा--'मुझे धर्म, धन, सुख, ऐश्वर्य, शासन और भोग किसीकी भी आवश्यकता नहीं है। तुमलोग मेरे निश्चयमें बाधा न डालो। यहाँसे चले जाओ। आमरण अनशन करनेके सम्बन्धमें मेरी बुद्धिका निश्चय अटल है। तुम सब लोग नगरको जाओ और वहाँ मेरे गुरुजनोंका सदा आदर-सत्कार करो'
tac chrutvā suhṛdaś caiva samanyur idam abravīt | na dharma-dhana-saukhyena naiśvaryeṇa na cājñayā, gacchadhvaṁ nagaraṁ sarve pūjyāś ca guravo mama |
فلما سمع كلامَ مُحِبّيه وناصحيه، غضب وقال: «لا حاجة لي إلى الدَّرما، ولا إلى المال، ولا إلى اللذة، ولا إلى السلطان، ولا حتى إلى الأمر والنهي. لا تعترضوا عزيمتي. ارجعوا جميعًا إلى المدينة، وهناك داوموا على إكرام شيوخي الموقَّرين ومعلميَّ.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger and obstinacy can eclipse even valued aims—dharma, prosperity, pleasure, and sovereignty—showing an ethical warning: when one rejects wise counsel, one may abandon balanced duty and choose self-destructive resolve.
After hearing his friends’ advice, Duryodhana responds in anger, declaring he needs neither dharma nor worldly gains and ordering them to return to the city and honor his elders/teachers, while he remains fixed in his chosen course.